Jehat KILIÇ, Mustafa Zanyar AKKUZU, Berat EBİK
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2025;22(3):567-572
Amaç: Primer Biliyer kolanjit (PBK), intrahepatik safra yollarında destrüktif tipte bir inflamasyona neden olan, progresif ve etiyolojisi tam olarak aydınlatılamamış bir otoimmün hastalıktır. Bu hastalarda karaciğerde fibrozisi önceden tahmin etmek transplantasyon ihtiyacı olan hastaları erken belirlemek adına önemlidir. Amacımız tam kan parametrelerinde rutin olarak bakılan Eritrosit dağılım indeksi (RDW) ve ortalama trombosit hacmi (MPV) değerlerinin fibrozisi tahmin etmedeki rolünü araştırmaktır. Materyal ve Metod: PBK tanısı olan 39 hastanın demografik, hematolojik, biyokimyasal ve görüntüleme parametrelerini içeren verileri retrospektif olarak analiz edilmiştir. Anti-mitokondriyal antikorların varlığı tanısal açıdan kaydedilmiştir. Fib-rozis şiddetini değerlendirmek için Fibrozis 4 indeksi (FIB-4) ve AST Trombosit oranı indeksi (APRI) skorları kullanıldı. Hastalar FIB-4 (<1.45 olanlar, 1.45-3.25 arası olanlar ve >3.25 olanlar) ve APRI (<0.5 olanlar, 0.5-1.5 arasında olanlar ve >1.5 olalar) skorlarına göre 3 gruba ayrılarak laboratuvar parametreleri açısından karşılaştırmalar yapıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların 37'si (%94.9) kadındı. Hastaların yaş ortalaması 51.6+/- 15.5 idi. Hastaların ortalama FIB-4 skoru 1.7 +/- 1.3 (0.4-6.2 arası), APRI skoru ise 1.0 +/- 0.5 (0.1-8.8 arası) idi. Hastaların 6'sının (%15.3) FIB-4 skoru 3.25'in üzerinde, 5'inin de (%12.8) APRI skoru 1.5'in üzerinde idi.FIB-4 skoruna göre yapılan karşılaştırmada yaş (p=0.041), Aspartat Transferaz (AST) (p=0.005), Alanin Transferaz (ALT) (p=0.004), Bilirubin seviyesi (p=0.002) ve Trombosit sayısı (p<0.001) grup-lar arasında anlamlı farklılık gösteriyordu. Ancak, MPV (p=0.159) ve RDW (p=0.357) açısından anlamlı bir farklılık saptanmadı. APRI skoruna göre yapılan karşılaştırmada ise; gruplar arasında AST (p<0.001), ALT (p<0.001), ALP (p=0.009), GGT (p=0.030) ve total bilirubin (p<0.001) açısından anlamlı farklılık saptandı. Benzer şekilde, MPV (0.195) ve RDW (p=0.369) açısından gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Sonuç: Araştırmamız sonucunda PBK hastalarında MPV ve RDW değerinin fibrozisi ve siroza gidişi öngörmede faydalı para-metreler olmadığını belirledik.
