Çağatay Emir ÖNDER, Püren GÖKBULUT, Işılay TAŞKALDIRAN
Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2026;28(2):341-350
Amaç: Primer hiperparatiroidizm (PHPT) başlıca renal ve iskelet sistemlerini etkilemekle birlikte, metabolik sendrom ve non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) ile de ilişkilendirilmiştir. Bu çalışmada, PHPT'li hastalarda metabolik parametrelerin ve fibrosis-4 indeksinin (FIB-4) değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya PHPT tanısı olan 30 hasta ve 30 sağlıklı kontrol dahil edildi. Tüm katılımcıların metabolik parametreleri kaydedildi ve FIB-4 indeksi hesaplandı. Katılımcılar, 1,3 kesim değeri temel alınarak düşük ve orta-yüksek fibrozis riski kategorilerine ayrıldı. Bulgular: PHPT hastalarının medyan yaşı 58 yıl (25-65) olup, hastaların %90'ı kadındı. Açlık plazma glukozu, HOMA-IR ve lipid profili dahil olmak üzere metabolik parametreler gruplar arasında benzerdi (p>0,05). FIB-4 indeksi, kontrol grubuna kıyasla PHPT grubunda anlamlı olarak daha yüksekti (0,99 (0,36-1,51) ve 0,66 (0,41-1,57), p=0,030). Orta-yüksek risk kategorisindeki katılımcı oranı da PHPT grubunda daha yüksekti (p=0,040). Sonuç: PHPT hastalarında, kontrollere kıyasla daha yüksek FIB-4 indeks değerleri ve orta-yüksek non-invaziv fibrozis riski sıklığı gözlendi. Bununla birlikte, FIB-4 hepatik fibrozisi dolaylı olarak yansıtan bir belirteç olduğundan, bu bulgular doğrulanmış hepatik fibrozis kanıtı olarak değerlendirilmemelidir. Doğrudan ya da görüntüleme temelli yöntemlerin kullanıldığı ileri prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
