PRİMER HİPERPARATİROİDİZM SEBEBİYLE CERRAHİ TEDAVİ UYGULANAN HASTALARDA AMELİYAT SONRASI NORMOKALSEMİK YÜKSEK PARATHORMON SIKLIĞI: TEK MERKEZ DENEYİMİ

Gülşah Elbüken, Ogün İrem Bilen, Beyza Olcay Öztürk, Hünkar Ağgül, Sibel Özkan-Gürdal, Burcu Tokuç, Sayid Shafi Zuhur

Batı Karadeniz Tıp Dergisi - 2026;10(1):106-115

Tekirdağ Namık Kemal University Faculty of Medicine, Division of Endocrinology and Metabolism, Tekirdağ, Türkiye

 

Amaç: Primer hiperparatiroidi nedeniyle paratiroidektomi yapılan bazı hastalarda, serum kalsiyum düzeyleri normale dönmesine rağmen parathormon (PTH) düzeyleri yüksek kalabilir. Bu durum "postoperatif normokalsemik yüksek PTH" olarak tanımlanır. Bu çalışmada, primer hiperparatiroidi nedeniyle ameliyat edilen hastalarda postoperatif normokalsemik yüksek PTH sıklığı araştırılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmada 127 hastanın ameliyat öncesi, ameliyat esnasındaki, erken postoperatif (ameliyattan sonraki gün ile taburculuk dahil ilk 7 gün) ve geç postoperatif (1., 3., 6. ve 12. aylar) laboratuvar değerleri geriye dönük olarak incelendi. Düzeltilmiş kalsiyum, serum albümine göre hesaplandı. Bulgular: Postoperatif normokalsemik yüksek PTH ile uyumlu laboratuvar bulguları: 1. ayda %56, 3. ayda %44, 6. ayda %42.3, 12. ayda %31.9 olarak bulundu. Ortalama 44.0+/-27.2 ay (ortanca 36, min 15 - maks 144) takip edilen 91 hastanın tümünde serum kalsiyum düzeyleri normaldi. Son kontrolde hem serum kalsiyum hem PTH değeri bulunan hastalarda postoperatif normokalsemik yüksek PTH sıklığı %34.4 olarak saptandı. Sonuç: Postoperatif normokalsemik yüksek PTH sıklığı, kullanılan kriterlere ve hasta serilerine göre değişebilir. Altta yatan sekonder hiperparatiroidinin katkısı araştırılmalı ve yönetilmelidir. Ayrıca bu bulgunun primer hiperparatiroidi nüksünü gösterebileceği unutulmamalıdır. Hastaların düzenli takibi gereklidir.