Muhammet KOCABAŞ, Yusuf ÖZTÜRK, Hülya KAYNAK, Mahmut Esat ELBİSTAN, Hatice ERDOĞAN, Melia KARAKÖSE, Mustafa KULAKSIZOĞLU, Feridun KARAKURT
Genel Tıp Dergisi - 2026;36(1):1-7
Amaç: Primer hiperparatiroidizm (PHPT), aşırı kemik rezorpsiyonu yoluyla iskelet sağlığını olumsuz etkiler. Bu çalışma, paratiroidektominin (PTx) kemik mineral yoğunluğu (BMD) üzerindeki etkisini değerlendirmeyi ve postoperatif iskelet iyileşmesinin öngörücülerini araştırmayı amaçlamıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif kohort çalışmasına, Ocak 2018 ile Ocak 2024 tarihleri arasında üçüncü basamak bir merkezde başarılı PTx uygulanmış olan 65 PHPT hastası dahil edildi. Demografik, klinik ve biyokimyasal veriler toplandı. KMY ve T-skoru değerleri, dual-enerji X-ışını absorbsiyometrisi (DXA) ile lomber vertebra, femur boynu, total kalça ve distal 1/3 radius bölgelerinde başlangıçta ve postoperatif 12. ayda ölçüldü. KMY'deki yüzde değişimler hesaplandı. KMY değişimleri ile preoperatif demografik, biyokimyasal ve DXA parametreleri arasındaki korelasyonlar analiz edildi. Bulgular: PTx'den bir yıl sonra tüm bölgelerde anlamlı KMY ve T-skoru artışları gözlendi; en belirgin artışlar lomber vertebra ve femur boynunda saptandı (sırasıyla ortalama KMY artışı %10,33 ve %10,43; p<0.001). Özellikle distal 1/3 radius bölgesinde düşük başlangıç KMY ve T-skoruna sahip hastalarda postoperatif kazanımlar daha yüksek bulundu. Adenom boyutu ve PTH düzeyleri KMY değişimleriyle zayıf pozitif korelasyon gösterirken, 25-hidroksivitamin D ve fosfor düzeyleri bazı bölgelerde KMY değişimleriyle ters orantılıydı. Sonuçlar: PTx, PHPT'de önemli iskelet iyileşmesine yol açar ve en belirgin kazanımlar trabeküler kemikten zengin bölgelerde gözlenir. Cerrahi öncesi iskelet durumu (özellikle de distal 1/3 radius bölgesinde) postoperatif genel iskelet iyileşmesinin değerli bir öngördürücüsü olabilir. Bu bulgular, PHPT'li ve düşük kemik kütlesine sahip hastalarda PTx'in önemini desteklemekte ve postoperatif sonuçları tahmin etmede başlangıç iskelet durumunun değerini vurgulamaktadır.
