Fazıl Çağrı HUNUTLU, Vildan ÖZKOCAMAN, Kübra AKAY ÜNVERDİ, Hikmet ÖZTOP, İbrahim Ethem PINAR, Vildan GÜRSOY, Tuba ERSAL, Fahir ÖZKALEMKAŞ
Osmangazi Tıp Dergisi - 2026;48(2):236-245
Primer immün trombositopeni (İTP), immün aracılı trombosit yıkımı ve trombosit üretiminde azalma sonucu gelişen izole trombositopeni ile karakterize otoimmün bir hastalıktır. Kortikosteroidler ve intravenöz immünoglobulin (IVIG) standart birinci basamak tedaviler olmasına rağmen, birçok hastada yeterli veya kalıcı yanıt elde edilememekte, bu da tedavi direncini erken öngörebilecek belirteçlerin önemini ortaya koymaktadır. Bu çalışmanın amacı, primer İTP hastalarında kortikosteroid ve IVIG tedavisine yanıtsızlıkla ilişkili klinik ve laboratuvar faktörleri belirlemek ve sistemik immün-inflamasyon indeksinin (SII) prognostik değerini araştırmaktır. Bu retrospektif çalışmaya Ocak 2008 - Aralık 2023 arasında primer İTP tanısı alan 109 erişkin hasta dahil edilmiştir. Demografik, klinik ve laboratuvar veriler hasta dosyalarından elde edilerek her hasta için SII değeri hesaplanmıştır. Tedavi yanıtını öngörmede optimal SII kesim değeri ROC analizi ile belirlenmiş, lojistik regresyon analizi ile kortikosteroid ve IVIG direncini etkileyen bağımsız faktörler saptanmıştır. Hastaların yaş ortalaması 51,5 +/- 16,9 yıl olup, %72,5'i kadındır. Tüm hastalara birinci basamak tedavide sistemik steroid uygulanmış olup, %32,1'ine ek olarak IVIG uygulanmıştır. Steroid tedavisine tam yanıt oranı %50, yanıtsızlık oranı %31,3; IVIG tedavisine yanıtsızlık oranı ise %45,7 olarak saptanmıştır. ROC analizi sonucunda optimal SII kesim değeri 48,33 olarak bulunmuştur. Düşük SII düzeyine sahip hastalarda her iki tedaviye yanıt oranlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulunmuştur (p < 0,05). Çok değişkenli analiz, düşük SII'nin IVIG yanıtını bağımsız olarak öngördüğünü göstermiştir (OR = 8,25, %95 GA 1,15-59,00; p = 0,036). Sonuç olarak, tanı anındaki SII değeri birinci basamak tedavi yanıtını öngören bağımsız bir belirteçtir ve erken değerlendirilmesi, dirençli olguların erken dönemde ikinci basamak tedaviye yönlendirilmesine olanak sağlayacaktır.
