Handan YARKAN TUĞSAL, Özlem KILIÇ
Acta Medica Alanya - 2026;10(2):93-102
Amaç: Hava durumunun kas-iskelet sistemi ağrısı üzerindeki etkisi tartışmalı olmaya devam etmektedir, özellikle primer Sjögren sendromu (pSS) açısından. Bu çalışmada, pSS'li hastaların eklem ağrılarında hava koşullarına bağlı değişim algısı olup olmadığını değerlendirmek ve hava duyarlılığı ile ilişkili klinik faktörleri belirlemek amaçlanmıştır. Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya, 2016 ACR/EULAR sınıflama kriterlerine göre tanı almış ve eklem tutulumu olan 102 pSS hastası dahil edildi. Katılımcılar; demografik özellikler, eşlik eden hastalıklar ve hava koşullarına bağlı eklem ağrısı değişikliklerini içeren yapılandırılmış bir anket doldurdu. Semptom yükü ESSPRI ile değerlendirildi; hastalık aktivitesi (ESSDAI) ve el osteoartriti (OA) varlığı da kaydedildi. Hastalar, eklem ağrılarının hava koşullarından etkilenip etkilenmediğine göre gruplandırıldı. Karşılaştırmalı analizler, korelasyon testleri ve lojistik regresyon uygulandı. Bulgular: Hastaların %38,2'si hava koşullarına duyarlı olduğunu bildirdi. Sıcak hava en sık ağrıyı azaltan (%31,4), soğuk hava ise en sık ağrıyı artıran (%24,5) koşul olarak tanımlandı. Hava duyarlılığı bildiren hastalar daha genç olup, vücut kitle indeksi (BMI), ESSPRI toplam, ağrı ve kuruluk skorları daha yüksekti (p < 0,05). OA, diyabet ve hipertansiyon bu grupta daha sık saptandı. Çok değişkenli analizde, OA (OR: 29,5) ve yüksek ESSPRI-ağrı skoru (OR: 1,43) bağımsız olarak hava duyarlılığıyla ilişkili bulundu. Yüksek ağrı şiddeti ve semptom yükü hava duyarlılığı ile ilişkiliydi; genç yaş ise olumlu hava koşullarında ağrı azalması ile ilişkiliydi. Sonuç: PSS'li hastaların önemli bir kısmı, özellikle soğuk havaların eklem ağrısını artırdığını belirtmiştir. OA ve ağrı şiddeti, hava duyarlılığının güçlü belirleyicileridir. Bu bulgular, semptom yönetiminde bireyselleştirilmiş yaklaşımların önemini vurgulamaktadır.
