Hasan Basri Savas, Fatma Sengul-Bag
Turkish Journal of Health and Sport - 2025;6(3):81-87
İnsan bilişini taklit etmek amacıyla geliştirilen yapay zekâ (YZ), günümüzde teknolojik, etik ve sosyal açıdan derin etkiler oluşturan disiplinler arası bir alan hâline gelmiştir. YZ'nin dönüştürücü etkisi, tıbbi biyokimya da dâhil olmak üzere birçok alanda hissedilmektedir. Bu çalışma, Türk matematikçisi Ord. Prof. Dr. Cahit Arf'ın bilimsel ve felsefi bakış açısından tıbbi biyokimyada güncel YZ uygulamalarını yorumlamaktadır. Arf, 1959 yılında "Bir makine düşünebilir mi ve nasıl düşünebilir?" sorusunu ileri sürerek, gerçek bir zeki sistemin yalnızca hesaplama yapmakla kalmayıp anlam üretebilmesi ve yorumlayabilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Tıbbi biyokimyada YZ, yalnızca verileri işlemekle kalmayıp karmaşık veri kümelerinden anlamlı çıkarımlar yapabilme gücüyle geleneksel analiz yöntemlerinin ötesine geçmektedir. Bu yetenek, Arf'ın öngörüsüyle örtüşmekte ve karmaşık biyokimyasal problemlerin çözümünü mümkün kılmaktadır. Dolayısıyla YZ'nin entegrasyonu, tıbbi araştırmaları derinleştirmekte, klinik uygulamaları ve endüstriyel süreçleri yeniden şekillendirmektedir. Bu disiplinler arası etkileşim; tanı, tedavi, veri analizi ve klinik karar destek sistemlerinden kişiselleştirilmiş sağlık hizmetlerine kadar uzanan, daha hızlı, güvenilir ve yenilikçi çözümler üretmektedir. Böylece YZ, hem akademik araştırmalarda hem de pratik sağlık hizmetlerinde köklü bir dönüşümün öncüsü hâline gelmiştir.
