Berhan BAYRAM, Serhat AKÇAALAN, Murat ERDEM, Sibel ERDEM, Altuğ DURAMAZ
Medical Journal of Bakırköy - 2026;22(3):292-298
Amaç: Bu çalışmanın amacı, profesyonel basketbolcularda yiyecek seçimlerini etkileyen özellikleri Sporcu Besin Seçimi Anketi (SBSA) kullanılarak değerlendirmek ve yiyecek seçimi üzerinde yaş , cinsiyet ve oyuncu pozisyonu değişkenlerinin etkisini araştırmaktır . Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 199 profesyonel basketbolcu (102 erkek, 95 kadın) dahil edildi. Katılımcıların demografik bilgileri ile birlikte SBSA'nın Türkçe veya İngilizce versiyonu kullanılarak çalışma için veri toplandı. Veriler SPSS 26.0 programı ile analiz edilmiş; normallik değerlendirmesinde basıklık ve çarpıklık değerleri kullanılmıştır. Normallik sağlayan değişkenlerde bağımsız gruplar t-testi ve varyans analizi, sağlanamayanlarda ise Spearman bakımı ve uygun parametrik olmayan testler kullanılmıştır . Bulgular: Yaş ve cinsiyet değişkenlerinin bazı SBSA alt ölçek puanları üzerinde anlamlı sonuçlar olduğu, ancak gerçekleştirilen pozisyonların genel olarak anlamlı kalıcılığı tespit edilmiştir. Kadın sporcular "duygusal etkiler" (p=0,011) ve "duygusal çekicilik" (p=0,001) erkek sporculardan puanlarında anlamlı olarak yüksek skorlar elde etti. On sekiz yaşın altındaki sporcuların "gıdanın besinsel özellikleri", "duygusal etkiler", "gıda ve sağlık bilinci", "kilo kontrolü", "gıda değerleri ve inançlar" ve "performans" puanları diğer yaşlarına göre anlamlı olarak daha düşük olarak saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Profesyonel basketbolcularda yaş ve cinsiyet, yiyecek seçimlerini belirleyen önemli değişkenlerdir. Bu nedenle yaş ve cinsiyet odaklı bireyselleştirilmiş eğitim eğitim programları, sporcularda beslenmeyi iyileştirerek performansın artırılmasına ve spor yaralanması riskinin azaltılmasına katkı sağlayabilir.
