Dilara Ekici ZİNCİRCİ
Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi - 2026;31(1):4-11
Amaç: İnternetin kolay ulaşılabilen bir bilgi kaynağı olması, sunduğu içeriklerin kalitesi ve okunabilirliğinin araştırılmasının önemini arttırmıştır. Proloterapi kas iskelet sistemi ağrılarının tedavisinde kullanılan rejeneratif tedavi yöntemlerinden biridir. Bu çalışmanın amacı proloterapi ilgili online kaynakların okunabilirliğini, kalitesini ve içeriğini değerlendirmektir. Yöntemler: 'Proloterapi' terimi Google arama motoru kullanılarak aranmış ve ilk 125 web sitesi kaydedildi. Çalışmaya dâhil edilen websitelerinin kalitesi Journal of the American Medical Association (JAMA) skoru kullanılarak değerlendirildi. Kaynakların okunabilirliği Flesch-Kincaid (FK) okuma kolaylığı, FK seviyesi ve Simple Measure of Gobbledygook (SMOG) kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen 100 web sitesinin %29'u yüksek kalite (JAMA >=3) olarak sınıflandırıldı. JAMA skorları web sitesi tipolojilerine göre anlamlı farklılık gösterdi (p<0,001) ve bilimsel dergi ile kamu/kurum destekli siteler ticari ve sağlık profesyoneli/klinik kaynaklı sitelerden daha yüksek skorlar aldı (p<=0,041). Google tarafından sunulan ilk 10 web sitesi, diğer sitelere kıyasla daha yüksek JAMA skoruna sahipti ( p=0,002). Yüksek ve düşük kaliteli siteler arasında okunabilirlik indeksleri açısından anlamlı fark saptanmadı (tümü p>0,05); ancak ilk 10 web sitesinin FKG ve SMOG eğitim düzeyi indeksleri daha düşüktü (p=0,015 ve p=0,029), FRE farkı anlamlı değildi (p=0,071). Proloterapinin tanımı tüm sitelerde yer alırken, tipolojiye göre kompozisyon, endikasyon ve komplikasyonların belirtilme oranları farklı değildi (tümü p>=0,243). Kaliteye göre ise yüksek kaliteli sitelerde kompozisyon (p=0,006) ve komplikasyon (p=0,002) bilgisi daha sık yer aldı; endikasyonlar benzerdi (p=0,300). Sonuç: Proloterapi ile ilgili bilgi paylaşan web sitelerinin büyük çoğunluğunun düşük kaliteli ve okunabilirliğinin zor olduğunu bulduk. Hastaların kolaylıkla ulaştığı ilk 10 web sitesinin daha yüksek kalitede ve okunabilirliğinin ise daha kolay olması dikkat çekiciydi. Devlet destekli web sitelerinin yüksek kalitede ve okunabilirliğinin kolay olduğu görüldü. Kamu kurumlarının online bilgilendirme kaynaklarını kullanmada daha aktif olması gerektiği görülmektedir.
