HACI HASAN ESEN, MUSTAFA CİHAT AVUNDUK
Genel Tıp Dergisi - 2007;17(4):211-216
Amaç: Prostat adenokarsinomlarında PSA değerlerinin, Gleason skor ve klinik evre ile ilişkisini değerlendirmek. Yöntem: Çalışmamızda 68 prostat adenokarsinomu (PACa) olgusu ile 55 benign protat hiperplazisi (BPH) olgusu incelendi. Histolojik grade olarak Gleason skor (GS) kullanıldı. Olgular WHO ve TNM sınıflamasına göre evrelendirildi. Olguların total (t) ve serbest-PSA (s-PSA) değerleri ölçüldü. Bulgular: Ortalama serum t-PSA değerleri: PACa olguları 67.09±5.32 ng/ml iken BPH’da 4.70±1.02 ng/ml olarak bulundu. Gri Zon aralığında 11 PACa ile 24 BPH olgusu bulunmaktadır. Bu olgularda t-PSA, s-PSA ve yaş arasında bir fark tespit edilemeyip, s- PSA/t-PSA oranı anlamlı derecede farklı bulunmuştur. 0.18 sınır değeri için spesifite % 92, sensitivite % 82’dir. Gri zon aralığında olan 9 PACa olgusunun 8 tanesi lokalize evrede, 1 tanesi metastatik evrede tespit edilmiştir. Bu PSA aralığında 7 olgunun GS’si 7’den düşük iken sadece 2 olgunun GS’si 7-10 aralığında tespit edildi. Lokalize evrede olgularında ortalama serum t-PSA seviyesi: 44.8±6.76 ng/ml iken metastatik evrede 120.2±8.65 ng/ml olarak tespit edildi. Sonuç: Serum t-PSA düzeyi parametresinin kullanımı faydalı bir belirteçtir. PSA; Prostat karsinomu (PCa) tanısında, evrelemesinde, histolojik grade’i tahmin etmede, izlemde ve rekürrenslerin belirlenmesinde iyi bir göstergedir. s-PSA/t-PSA oranı, t-PSA değeri 4,1-10 ng/ml düzeyinde olan (Gri zon) benign ve malign olguları ayırmada son derece yararlı bir parametredir. GS’nin kullanılması, PCa’lı olgularda progresyonu ve sağ kalımı belirlemede iyi ve güvenilir bir göstergedir.
