Büşra TOSUN, Zeynep ÖZTÜRK, Nuran YANIKOĞLU
Acta Odontologica Turcica - 2026;43(3):151-159
AMAÇ: Protez kaide materyallerinin dayanıklılığı ve renk stabilitesi, uzun vadeli estetik ve fonksiyonel başarı için kritik öneme sahiptir. Ağız ortamına maruz kalma, yüzey bozulmasına ve renk değişikliklerine neden olabilir. Protez temizleyiciler hijyeni desteklerken, sertlik, yüzey pürüzlülüğü ve renk stabilitesi üzerindeki etkileri kullanılan materyale bağlıdır. Bu çalışmada, Efferdent, Corega ve Protefix'in PEEK, PEKK ve 3 boyutlu baskı yöntemiyle üretilen protez kaide materyallerinin sertlik, yüzey pürüzlülüğü ve renk stabilitesi üzerindeki etkileri değerlendirildi. GEREÇ VE YÖNTEM: PEEK, PEKK ve 3 boyutlu baskı yöntemiyle üretilen reçineden toplam 108 disk şeklinde numune (10 mm çap, 2 mm kalınlık) hazırlandı. Numuneler üç gruba ayrılarak (n=36), her materyal Efferdent, Corega ve Protefix olmak üzere üç farklı protez temizleyici solüsyona maruz bırakıldı (n=12). Sertlik, yüzey pürüzlülüğü (Ra, mum) ve renk değişimi (DeltaE) sırasıyla mikrosertlik test cihazı, profilometre ve spektrofotometre ile ölçüldü. Veriler, iki yönlü ANOVA, Tukey post-hoc testi ve Robust ANOVA ile analiz edildi (P<0.05). BULGULAR: Materyaller arasında sertlik kaybı açısından anlamlı bir fark bulundu (P= 0.011); en yüksek sertlik kaybı 3 boyutlu baskı yöntemiyle üretilen materyalde (%22.18) gözlendi. Protez temizleyiciler sertlik üzerinde anlamlı bir etki göstermedi (P=0.687). Yüzey pürüzlülüğü ve renk stabilitesi açısından materyal ve temizleyiciler arasında anlamlı bir etkileşim bulunmadı. Ancak, en yüksek yüzey pürüzlülüğü artışı PEKK-Efferdent grubunda elde edilirken (%10.60), en büyük renk değişimi ise 3 boyutlu baskı-Corega grubunda (3.83) gözlendi. PEEK ise en düşük renk değişimini gösterdi (1.41). SONUÇ: Materyal ve temizleyici seçimi, protez özelliklerini önemli ölçüde etkilemektedir. 3 boyutlu baskı yöntemiyle üretilen materyal en yüksek sertlik kaybını ve renk değişimini sergilerken, PEKK daha iyi mekanik direnç gösterdi. Protezlerin uzun ömürlü dayanıklılığı ve estetik stabilitesini sağlamak için dikkatli bir materyal ve temizleyici seçimi gereklidir.
