MUAMMER YÜCEL
Ege Klinikleri Tıp Dergisi - 2020;58(1):8-12
Amaç: Protrombin zamanı, klinikte uzun dönem antikoagülan tedavisinin kontrolünde, karaciğer fonksiyonunun değerlendirilmesinde ve koagülasyon bozukluklarının belirlenmesinde kullanılır. Protrombin zamanı ve diğer koagülasyon testleri, elde edilen plazma örneğinin kalitesi ile yakından ilişkilidir. Kan alma esnasında dokuların travmatize edilmemesi, uygun antikoagülan ile optimum kan hacminin tam olarak karışması ve özellikle trombosit içermeyen sitratlı plazmanın elde edilmesi gereklidir. Bu çalışmada hacim eksikliğinin protrombin zamanı sonuçlarında yol açtığı değişikliğinbüyüklüğü belirlenmeye çalışıldı. Gereç ve Yöntem: İki çalışma grubu oluşturuldu. Oral antikoagülan ilaç almayan ve sistemik hastalığı olmayan, protrombin zamanı normal olan 30 gönüllü ile oral antikoagülan kullanan 34 hastadan kan alınarak 0.5 mL sodyum sitrat (0.129 mol/L) içeren tüplerden birine 4.5 mL, diğerine 2.25 mL kan eklendi. Örnekler 1,500xg’ de 10 dakika santrifüj edilerek plazmaları ayrıldı. Laboratuvarımızda bulunan Stago marka STA compact model koagülasyon analizöründe protrombin zamanı testi yapılarak saniye ve INR olarak sonuçlar kaydedildi. Bulgular: Her iki grupta tam volümlü ve eksik volümlü tüpler arasında protrombin zamanında, saniye ve INR ortalamaları arasındaki fark istatistiksel anlamlı bulundu (p<0.001). Sonuç: Protrombin zamanı, normal grupta, yarı yarıya eksik alınan kan örneklerinde olması gerekenden saniye olarak %9.4, INR olarak %11.9 yüksek bulundu.Hasta grubunda ise sonuçlar saniye olarak yaklaşık %18, INR olarak yaklaşık %30 yüksek bulundu. Protrombin zamanı sonuçları sitrat hacmine göre uygun olmayan hacimde alınan kan örneklerinde hatalı olarak yüksek çıkmakta, bu yükseklik protrombin zamanının uzadığı durumlarda daha da artmaktadır. Eksik kan örneği alınan sitratlı tüplerin reddedilmesinde bu durum göz önünde bulundurulmalıdır.
