PELİN TAŞTAN, GÜLİZ ARMAĞAN, TANER DAĞCI, BİJEN KIVÇAK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2021;16(2):231-235
Amaç: Birçok Psephellus ve Centaurea türü antipiretik, antiinflamatuar, diüretik ve sitotoksik gibi önemli farmakolojik aktivitelere sahiptir. Son günlerde kanserde terapötik amaçlar için bitki kaynaklı bileşiklerin kullanımına olan ilgi artmaktadır. Karaciğer kanseri tüm dünyada milyonlarca insanı etkilemektedir. Bu nedenle tedavi için ortaya konan herhangi bir yaklaşım son derece değerlidir. Bu çalışmada, insan karaciğer kanseri hücresi (HepG2) kullanılarak P. pyrrhoblepharus bitkisinin topraküstü kısımlarından hazırlanmış olan metanol:su (1:1), kloroform ve n hekzan ekstrelerinin sitotoksik potansiyelinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Endemik bir bitki olan Psephellus pyrrhoblepharus (Boiss.) Wagenitz, Elazığ, Türkiye’den toplanarak ekstreler hazırlanmıştır. Ekstreler farklı konsantrasyonlarda (50, 100, 200 ug/ml) farklı zaman noktalarında (6, 12, 24 s) insan karaciğer kanser hücre hatlarına (HepG2) uygulanmış ve 3 (4,5 dimetiltiyazol 2 il) 2,5 difenltetrazolyumbromit (MTT) metodu kullanılarak hücre canlılığındaki değişim ölçülmüştür. Bulgular: Sitotoksisite ile ilgili olarak, farklı zaman noktalarında ekstrelerin maruziyetlerinin ardından hücre canlılığının azaldığı gözlenmiştir. Bununla birlikte, en yüksek sitotoksik aktivite, 24 saatte 100 ug/mL konsantrasyondaki kloroform ekstresinde gözlenmiştir (p<0.05). Bitkinin kloroform ekstresi, metanol:su ve n hekzan ekstreleri ile karşılaştırıldığında 12 saatte 200 ug/ml konsantrasyonda en yüksek sitotoksik etkinliği göstermiştir (p<0.05). Sonuç: P. pyrrhoblepharus ekstrelerinin HepG2 karsinoma hücrelerinde doza ve zamana bağlı bir şekilde sitotoksik etki gösterdiği ileri sürülebilir. Genel olarak elde edilen sonuçlar, toksisite tehlikesi olmadan farklı uygulamalarda kullanılabilecek P. pyrhoblepharus ekstrelerinin eşik konsantrasyonları hakkında bilgi sağlamıştır.
