Havva KACAN, Funda GUMUS
Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi - 2026;42(1):13-23
Amaç: Bu çalışmada, psikiyatrik hastaların yakınlarında travma sonrası büyümenin bakım yüküne etkisini incelemek amaçlandı. Yöntem: Çalışma ilişki arayıcı ve tanımlayıcı desende hasta yakınları ile yapıldı. Çalışmanın örneklemine 251 hasta yakını alındı. Verilerin toplanmasında katılımcılara hazırlanan Bakım verici Bilgi Formu, Travma Sonrası Büyüme Envanteri ve Zarit Bakıcı Yükü Görüşmesi kullanıldı. Tanımlayıcı verilerin analizinde ortalama, standart sapma, minimum, maksimum, sayı ve yüzde kullanıldı. Sosyodemografik değişkenlerin ölçek toplam puan ortalamalarına göre gruplar arası incelenmesinde Student-t testi ile ANOVA testi, ölçek toplam puan ve alt ölçek puan ortalamaları arasındaki ilişki Pearson korelasyon testi, çoklu regresyon analizi kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan bakım verenlerin %41.0'inin 35-40 yaşları arasında ve %54.6'sının kadın, %40.6'sının ilköğretim mezunu, %92.4'ünün evli olduğu ve %58.6'sının şehirde yaşadığı belirlendi. Yapılan analizlerde bakım verilen bireyin yakınlık ilişkisine göre bakım verme yükü toplam puanlarının gruplara göre anlamlı olarak değiştiği belirlendi. Ruhsal tanı almış bireylerin kardeşleri ve akrabalarının bakım yükü puanlarının ruhsal tanı almış bireylerin eşleri ya da partnerleri, anne ve babalarına göre daha yüksek olduğu belirlendi. Sonuç: Bu çalışmada travmatik büyüme ve bakım yükünün orta düzeyde olduğu ve değişkenler arasında ilişki olmadığı saptandı. Bu durumun nedeninin bakım verme sürecinin devam etmesinden kaynaklı olduğu düşünülmektedir. Bakım veren yükünün azaltılması için bireyin psikososyal yönden değerlendirilmesi gereklidir.
