EMREM BEŞTEPE, EVRİM ERBEK, ÖMER SAATÇİOĞLU, HÜLYA AKAR ÖZMEN, NEZİH ERADAMLAR
Nöropsikiyatri Arşivi - 2010;47(1):15-22
Amaç: Evlilik içi çatışma ve sorunlar, ruh sağlığı profesyonellerinden çözüm bekleyen konular arasındadır. Artan boşanma oranları, bu iş ile uğraşan profesyonellerin evlilik ve aile ilişkisi dinamiklerini daha iyi anlama ihtiyacına yol açmıştır. Bu araştırmada; evlilik sorunları nedeniyle yardım için ilk kez başvuruda bulunan, yardım talebi olmayan ve boşanma aşamasında olan üç ayrı grubun çift uyum düzeylerinin, problem çözme becerilerini, boyun eğici davranış özelliklerinin ve öfke tutumunun cinsiyet yönünden karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntemler: Araştırmaya Evlilik Danışma Merkezine (EDAM) psikiyatrik yardım almak için ilk kez başvuran, aile mahkemesi tarafından psikolojik yardıma ihtiyaç duyup duymadıklarının belirlenmesi için gönderilen ve herhangi bir psikolojik yardım almamış ve evlilik sorunu için başvurusu olmayan toplam 150 evli çift alındı. Tüm çiftlere, problem çözme envanteri, boyun eğici davranışlar ölçeği, durumluk sürekli öfke ölçeği, çift uyum ölçeği ve demografik veri formu uygulandı. Bulgular: Kadınların yaş ortalaması EDAM grubunda 33.6±1.1, mahkeme grubunda 33.9±1.2, kontrol grubunda 36.4±1.4 iken, erkeklerin ise 38.7±1.7, 37.2±1.1, 39.1±1.1 idi. EDAM grubunda kadınların erkeklere göre daha boyun eğici davrandıkları ve aralarında anlamlı fark olduğu saptanırken, mahkeme grubunda problem çözme becerileri, boyun eğici davranış, çift uyumu ve sürekli öfke tarzı yönünden cinsiyetler arasında fark olmadığı, kontrol grubunda ise kadınların erkeklere göre daha boyun eğici davrandıkları saptandı. Her üç grubun erkekleri birbirleri ile karşılaştırıldığında boyun eğici davranış, genel ilişkide uyum ve alt ölçekleri, genel öfke ve alt ölçekleri yönünden fark bulundu. Her üç grubun kadınları genel problem çözme ve alt ölçekleri, genel ilişkide uyum ve alt ölçeklerinden tatmin, fikir birliği ve bağlılık yönünden farklı idi. Grupların kadınları arasında genel öfke ve alt ölçeklerinde öfke dışa vurma ve öfkeyi kontrol edebilmede de fark saptandı. Sonuç: Sonuçlarımız; evlilikte yardım arama, uyum sağlama, problem çözme ve davranış özellikleri yönünden cinsiyet farkının olduğunu göstermektedir. Evlilikte kadın ve erkekler arasındaki fark, mahkeme, istekli yardım arayışı gibi içinde bulunulan koşullara bağlı olarak değişebilir.
