Utku Rauf KARAMAN, İbrahim Kerem KANTAR, Hasan Hüseyin SEÇİLMİŞ
Klinik Psikoloji Dergisi - 2026;10(3):270-279
Psikolojik sorunlar giderek daha yaygın hale gelmekte ve bireylerin profesyonel psikolojik yardım alma konusundaki bilgi düzeyleri sınırlı kalmaktadır. "İnsanların profesyonel psikolojik yardım alma konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarını nasıl olumlu yönde değiştirebiliriz?" sorusu ise Türkçe alanyazında yeterince çalışılmamıştır. Bu nedenle, araştırmacılar üniversite öğrencilerine yönelik bir psikoeğitim materyali geliştirmiştir. Çalışmaya bir üniversitede lisans eğitimi alan 83'ü kadın ve 78'i erkek olmak üzere toplam 161 katılımcı dahil edilmiştir. Araştırma, ön test son testten oluşan yarı deneysel bir desenle yürütülmüştür. İlk olarak, katılımcılar Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği-Kısa Form (PYAİTÖ-KF), Damgalama Anketi-27, Bem Cinsiyet Rolleri Envanteri (BCRE), Kısa Semptom Envanteri (KSE) ve Demografik Bilgi Formu ölçeklerini doldurduktan sonra hazırlanan psikoeğitim materyalini izlemişlerdir. Bir hafta sonra, son test ölçümünde, psikoeğitim materyalinin etkisini incelemek amacıyla katılımcılardan PYAİTÖ-KF ve Damgalama Anketi-27 ölçeklerini yeniden doldurmaları istenmiştir. Karma desenli ANCOVA sonuçları geçmiş destek öyküsü ve semptomatik sıkıntı değişkenleri kontrol edildikten sonra psikoeğitim materyalinin feminen ve maskülen kadın katılımcıların yardım arama tutumlarında değişime yol açtığını, erkek katılımcılarda ise istatistiksel açıdan anlamlı bir değişim olmadığını göstermiştir. Ayrıca, psikoeğitim materyali katılımcıların ruhsal hastalıklara yönelik damgalama düzeylerinin bazı alt boyutlarını da olumlu yönde etkilemiştir. Sonuçlara göre, psikoeğitim materyali feminen ve maskülen kadınlar üzerinde belli bir etkiye sahip olsa da erkeklere yönelik psikoeğitim videolarının etkililiğini artırmak için cinsiyet odaklı içeriklerden yararlanılabilir. Ayrıca bu tür materyaller, bireylerin profesyonel yardım arama ve ruh sağlığına yönelik damgalama (stigma) konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarını olumlu yönde etkilemek amacıyla okul seminerlerinde, eğitim programlarında ve iş yerlerinde kullanılabilir.
