Burhan ENGIN, Emre BAYINDIR
Selçuk Tıp Dergisi - 2026;42(1):80-89
Psoriasis vulgaris, TNF-alpha ve IL-23/Th17 yolaklarındaki regülasyonun bozulması sonrası keratinosit hiperproliferasyonuna ve sistemik komorbiditelere yol açan kronik, immün aracılı bir inflamatuar hastalıktır. Biyolojik ajanlar - TNF-alpha inhibitörleri, IL-12/23 p40 inhibitörü, IL-23 p19 inhibitörleri ve IL-17 yolak inhibitörleri - hastalığı başarılı bir şekilde kontrol eder. Meta-analizler, bu ilaçların kısa vadede yüksek etkinlik gösterdiğini ve genel olarak iyi tolere edildiğini ortaya koymaktadır. Ancak uzun süreli kullanım, ciddi enfeksiyon, tüberküloz (TB) ve hepatit B virüsü (HBV) reaktivasyonu, malignite, inflamatuar bağırsak hastalığı (IBD), majör advers kardiyovasküler olaylar (MACE) ve nadir paradoksal reaksiyonlar konusunda endişelere yol açmaktadır. Bu derleme, psoriasis vulgaris'te biyolojik ajanların güvenliğini değerlendirmek için randomize çalışma verilerini, uzun vadeli uzatma çalışmalarını, farmakovijilans sinyallerini ve gerçek yaşam verilerini bir araya getirmektedir. TNF-alpha inhibitörleri, özellikle yaşlı veya komorbid hastalarda, ciddi enfeksiyon ve fırsatçı mikozlar gibi sınıfa özgü riskler taşır, ancak büyük kayıtlar, tarama ve profilaksi ile uzun vadede stabil bir profile sahip olduğunu göstermektedir. Ustekinumab ve IL-23 inhibitörleri, düşük ciddi enfeksiyon ve TB reaktivasyon oranları, önceden TB veya kanser öyküsü olan hastalarda güven verici veriler ve nötr MACE sinyalleri göstermektedir. IL-17 yolak inhibitörleri, öngörülebilir, çoğunlukla hafif mukokutanöz kandidiyazis ve nadir IBD başlangıcı veya alevlenmesi ile ilişkilidir ve klinik çalışmalar ve gerçek yaşam çalışmalarında çok yüksek deri temizlenme oranları ve kalıcı güvenlik göstermiştir. Gözlemsel veriler, yaş, başlangıçtaki komorbidite ve eşlik eden immünosupresyonun, molekül seçiminden daha güçlü bir şekilde mutlak riski etkilediğini göstermektedir. Komorbidite profiline göre, yapılandırılmış tarama, aşılama ve yakın izlem ile desteklenen ajanlar seçildiğinde, psoriasis vulgaris için biyolojik ilaçlar genel olarak güvenli görünmektedir, ancak proaktif danışmanlık ve erken tanı gerektiren nadir ancak önemli sınıfa özgü advers olaylar mevcuttur.
