Efe KANTER, Ejder Saylav BORA, Cüneyt ARIKAN, Fatma Nur KARAARSLAN, Merve ÖZTÜRK, Mesut AKYOL
Bezmialem Science - 2026;14(2):148-154
Amaç: Bu çalışmada pratisyen hekimler ile acil tıp uzmanları ve asistanlarının pulmoner emboli (PE) ön tanısı ile istedikleri bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiyografi (CTPA) oranları, tanısal verimlilikleri ve klinik sonuçları karşılaştırıldı. Yöntemler: Retrospektif, çok merkezli bu gözlemsel çalışmaya Türkiye'de bir üçüncü basamak eğitim ve araştırma hastanesi ile bir ikinci basamak devlet hastanesi dahil edildi. Çalışmaya 18 yaş üstü, PE şüphesi ile CTPA çekilen hastalar alındı. Demografik veriler, hekim unvanı, CTPA sonuçları ve acil servis sonlanımları kaydedildi. Gruplar arasında tanısal verimlilik, yatış ve mortalite oranları karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya toplam 363 hasta alındı; median yaş 61 (çeyrekler arası aralık: 48-72) idi ve %52,3'ü kadındı. Pratisyen hekimler 101 (%27,8), uzman/asistanlar 262 (%72,2) hastayı değerlendirdi. Genel PE pozitiflik oranı %30,3 idi. Tanısal verimlilik uzman/asistan grubunda belirgin şekilde yüksekti (%37,4 vs. %11,9, p<0,001). Multivaryant analizde uzman/asistan değerlendirmesi, PE tanısının bağımsız prediktörüydü (olasılık oranı: 4,76, %95 güven aralığı: 2,44-9,09, p<0,001). PE pozitif hastalarda taburculuk oranı daha düşük (%21,8 vs. %59,7), servis (%42,7 vs. %20,9) ve yoğun bakım yatış oranları (%35,5 vs. %19,4) ile mortalite (%19,1 vs. %7,1) anlamlı olarak daha yüksekti. Sonuç: Acil tıp uzmanları ve asistanlarının CTPA isteminde daha seçici davrandığı ve tanısal doğruluklarının pratisyen hekimlere göre belirgin şekilde yüksek olduğu gösterilmiştir. Bulgular, uzman katkısının acil servislerde PE tanısında kritik rol oynadığını ve yapılandırılmış klinik karar destek sistemlerinin pratisyen hekimler için tanısal verimliliği artırabileceğini ortaya koymaktadır.
