MÜNTECEP AŞKAR
Van Medical Journal - 2023;30(3):293-299
GİRİŞ ve AMAÇ: Pulmoner hipertansiyon (PH), pulmoner arteriyel basınçta yükselme ve bunun neticesinde sağ kalp yetmezliğiyle sonuçlanan, pulmoner arterlerde remodeling ve vazokonstruksiyonla karakterize ilerleyici pulmoner vasküler bir hastalıktır. Ortalama trombosit hacmi (MPV), kandaki trombositlerin ortalama büyüklüğünün bir ölçüsüdür. Birçok kardiyovasküler hastalıkta morbidite ve mortalitenin prediktif bir değeri olarak gösterilmektedir. Pulmoner Hipertansiyon hastalarında MPV ve trombosit seviyesi ile sağkalım arasındaki ilişki hakkında çok az şey bilinmektedir. Çalışmada PH hastalarında MPV ve trombosit düzeyinin değerlendirilmesi ve mortalite ile ilişkisinin ölçülmesi hedeflenmiştir. YÖNTEM ve GEREÇLER: 2017-2021 yılları arasında PAH (pulmoner arteriyel hipertansiyon) merkezinde izlenen 198 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Hastane otomasyon sisteminden hastalara ait demografik bilgiler ile birlikte tanı anında alınan MPV ve trombosit düzeyleri kaydedildi. Hastaların kan brain natriüretik peptid (BNP) düzeyleri, fonksiyonel sınıf düzeyi (WHO-FS), sistolik pulmoner arter basınç (sPAB) değerleri, hasta izlem süreleri ve sağ kalımları kaydedildi. BULGULAR: Hastaların 63 tanesi erkek (%31,8), 135 tanesi kadın (% 68,2) idi. Hastaların % 22,2 (n: 44)’si bu süre içerinde ex oldu. Sağkalıma göre tanımlayıcı istatistikler değerlendirildiğinde ex olan ve yaşayan hastalar arasında trombosit sayısı ve brain natriüretik peptid (BNP) değerlerinde istatistiksel olarak anlamlılık saptanırken, MPV düzeyleri arasında bir ilişki saptanmadı (Trombosit: p=0,001; BNP: p=0,004, MPV: p=0,304). Ex olan hastaların trombosit değerleri daha düşük ve BNP değerleri daha yüksek olarak ölçüldü. Fonksiyonel sınıfı yüksekliği (p=0,009), erkek cinsiyet (p=0,001), yüksek sPAB (p=0,024) ve ileri yaş (p=0,043) sağkalımla ilişkili bulundu. TARTIŞMA ve SONUÇ: Fonksiyonel sınıf düzeyi ve BNP gibi faktörlerin yanı sıra trombosit sayısının sağ kalımı ön görmede potansiyel bir biyobelirteç olarak kullanılabileceği bulundu. Ortalama trombosit hacminin ise sağ kalım ile ilişkisi saptanmadı.
