SANA AL SHAMMARİ
Aydın Dental Journal - 2025;11(2):237-244
ÖZET Pulpa taşları, dişlerin pulpa boşluğunda, pulpanın koronal ve apikal kısımları da dahil olmak üzere oluşan ayrı nodüler, kalsifiye kitlelerdir. Pulpa taşları, sağlıklı dişler, çürük dişler ve hatta gömülü veya sürmemiş dişler dahil olmak üzere her türlü dişte oluşabilir. Çoğunlukla birkaç dişte oluşurlar veya tüm dişlerde oluşabilirler. Pulpa taşları, daimi dişlerde, süt dişlerinde hatta dermoid kistlerde bulunan diş benzeri yapılarda izlenebilirler. Pulpa taşları, konumlarına göre serbest, gömülü veya yapışık olarak sınıflandırılırlar. Serbest pulpa taşları tamamen pulpa dokusu ile çevrilidir ve pulpa odası duvarlarına bağlı değildir, bu da onları en yaygın tür yapar. Gömülü pulpa taşları tamamen tersiyer dentinin içinde, genellikle apikal kısımda bulunur. Yapışık pulpa taşları ise kısmen yumuşak dokuda kalırken kısmen dentin duvarına yapışmıştır. Gömülü ve yapışık tipleri ayırt etmenin zorluğu nedeniyle, bazı araştırmacılar bunları daha sonra pulpa dokusu içinde ayrılıp serbest hale gelebilen "bağlı" pulpa taşları olarak gruplandırır. Pulpa taşları çoğunlukla radyografide fark edilirler ve yuvarlak veya oval şekilli radyoopak yapılar olarak görünürler. Genel olarak, net bir görünüm veya şekil bakımından tekdüzelik yoktur. Yaş, cinsiyet, sistemik hastalık, çürük, restoratif ve ortodontik tedavilerle ilişkili olabilirler. Prensip olarak, pulpa taşları tedavi gerektirmez; ancak, endodontik prosedürleri engelleyebilirler ve tedaviyi önemli ölçüde etkiliyorlarsa çıkarılmaları gerekir.
