MİNE GEÇGELEN CESUR
Smyrna Tıp Dergisi - 2021;6(3):28-35
Amaç: Bu çalışmanın amacı deneysel ortodontik diş hareketi uygulanmış ratların öğrenme ve bellek fonksiyonları ile emosyonel stres düzeylerini nörokognitif testler ile değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: 16 adet, 3 aylık erişkin erkek Wistar Albino cinsi ratlar rastgele olarak 2 gruba ayrılmıştır: aparey yerleştirilmeyen kontrol grubu (n:8) ve ortodontik diş hareketi grubu (n:8). Maksiller 1.molarda diş hareketi oluşturmak için, tek taraflı 1.molar ve keser dişler arasına aktif kapalı yaylar yerleştirilmiş ve 15 gün deney süreci devam etmiştir. Morris su tankı testi spasyal belleğin ve öğrenmenin değerlendirilmesinde kullanılırken, açık alan testi ise emosyonel stresin değerlendirilmesinde kullanılmıştır. Morris su tankı testi 5. 10. ve 15. günlerde; açık alan testi ise 1. 5. ve 15. günlerde uygulanmıştır. Açık alan testlerinde hayvanın 5 dk içinde geçtiği çizgi sayısı (line crossing), kaç kez iki ayağı üzerine kalktığı (rearing) ve kaç kez kaşındığı (grooming) gibi parametreler değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmanın 5. 10. ve 15. günlerinde yapılan morris su tankı testinde ratların eskiden platformun olduğu kadranda kaldıkları süreler deneysel ortodontik diş hareketi grubunda kontrol grubuna göre daha az olup, bu fark her gün için istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p≤0.0001, p≤0.0001, p≤0.01). Çalışmanın 1. 5. ve 15. günlerinde yapılan açık alan testinde ratların geçtikleri çizgi sayısı kontrol grubunda deneysel ortodontik diş hareketi grubuna göre daha fazla olup, aradaki bu fark tüm günler için istatistiksel olarak anlamlıdır (p≤0.0001, p≤0.0001, p≤0.05). Açık alan testinde rearing skorları gruplar arasında 1. ve 5. günlerde anlamlı farklılık gösterirken (p≤0.0001, p≤0.05), grooming skorları yalnızca 1. günde anlamlı farklılık göstermiştir (p≤0.001). Sonuç: Morris su tankı testi ve açık alan testi sonuçları, ratlarda deneysel ortodontik diş hareketinin eşzamanlı ağrı tepkisine ve kaygı benzeri duygusal değişikliklere yol açtığını düşündürmektedir.
