Tansu KUŞAT, Emre TAŞMERTEK, Yasemin ÖZNURLU, Abdulkadir KAYA, Ayşe Gizem YILDIRIM, Tolga TUTAR
Fırat Tıp Dergisi - 2026;31(3):191-197
Amaç: Endüstride sıklıkla kullanılan ve önemli bir çevresel kirletici olan fitalatlara maruz kalmanın, birçok sistemde olduğu gibi immun sistem üzerinde de olumsuz etkileri bulunmaktadır. Bu çalışmada, di-izobütil fitalatın (DIBP) ratlarda perifer kan lökosit sayısı ile lenfosit ve asit fosfataz (ACP-az) pozitif lenfosit oranları üzerindeki etkisi ve timokinonun koruyucu rolünün belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Elli adet 4 haftalık Wistar Albino ırkı erkek ratlar kontrol, taşıyıcı kontrol, 500 mg/kg DIBP, 750 mg/kg DIBP, Timokinon 10 mg/kg, 500 mg/kg DIBP+10 mg/kg timokinon ve 750 mg/kg DIBP+10 mg/kg timokinon olmak üzere 7 gruba ayrıldı. Otuz günlük uygulama süresinin sonunda hayvanlar sakrifiye edilerek kan örnekleri alındı. Kan örneklerinde lökosit sayısı ile lenfosit ve ACP-az pozitif lenfosit oranları belirlendi. Bulgular: Perifer kan lökosit sayısı ile lenfosit ve ACP-az (+) lenfosit oranlarının 500 ve 750 mg/kg DIBP uygulanan gruplarda diğer gruplara göre istatistiksel olarak önemli oranda (p <0.05) düşük olduğu gözlendi. Bununla birlikte 500 mg/kg DIBP + timokinon ve 750 mg/kg DIBP + timokinon gruplarında bu değerlerin sadece DIBP uygulanan gruplara göre artmış olduğu görüldü. Sonuç: Bu sonuçlar timokinonun DIBP'ın neden olduğu toksisiteye karşı koruyucu etkiye sahip olabileceğini göstermektedir.
