SALİM MISIRCI, ALİ EKİN, BURCU YAĞIZ, BELKİS NİHAN COSKUN, HÜSEYİN EDİZ DALKILIÇ, YAVUZ PEHLİVAN
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2025;51(1):133-138
Raynaud fenomeni (RF), soğuğa veya duygusal strese karşı dijital arterlerde ve kutanöz arteriyollerdeki anormal vazokonstriksiyona bağlı olarak gelişen parmaklardaki renk değişikliğidir. Çalışmaya Eylül 2022-Nisan 2023 tarihleri arasında üçüncü basamak bir romatoloji polikliniğine RF ile başvurup tırnak kıvrımı kapilleroskopisi (TKK) yapılan hastalar dahil edildi. Dahil edilen hastaların 34 (%57,6)’üne inflamatuvar romatizmal hastalık (İRH) tanısı konulduğu, 25 (%42,4)’inin ise primer RF olarak kabul edildiği belirlendi. Antikorlar değerlendirildiğinde, en sık saptanan anti-nükleer antikor (ANA) (n=39, %66,1) olup, çoğunluğu düşük titrede pozitifti (n=22, %37,3). İRH saptanan ve saptanmayan hastalar karşılaştırıldığında, İRH olmayan gruptaki hastaların tamamında kapiller dansite her 1 milimetrelik alanda ≥7 olup yeterliydi. İRH grubundaki hastaların 13’ünde kapiller dansitede azalma (<7) mevcuttu. Kapillerlerin boyutları değerlendirildiğinde, gruplar arasında dev kapiller (>50 μm) açısından anlamlı farklılık saptandı (p=0,005). İRH grubundaki hastaların 14’ünde SCL paterni, 20 (%58,82)’sinde ise non-SCL paterni saptanmıştı. İRH olmayan gruptaki hastaların sadece ikisi hariç tamamında non-SCL paterni saptanmıştı. Yaş, ANA pozitifliği, yüksek titre ANA pozitifliği, dev kapiller görülmesi ve SCL paterninin İRH olan ve olmayan hastaları ayırmada pozitif anlamlı ayırıcı (p<0,05) etkisi gözlenmiştir. TKK değerlendirmesi, sistemik skleroz gibi İRD’lerin tanısında önemli bir araçtır. İleri yaş, SCL paterni, dev kapiller ve ANA pozitifliği sekonder RF açısından uyarıcı olmalıdır.
