YASEMİN TACETTİN ŞİGAN, MEHMET KİRNAP, HÜSEYİN DEMİR, AYLA KALKAN, YAVUZ ÖZÜGÜL, CENGİZ ESER
Romatoloji ve Tıbbi Rehabilitasyon Dergisi - 1998;9(1):38-41
Refleks sempatik distrofi (RSD)'li hastaların fizik tedavisine ultrasonla sempatik ganglion blokajının eklenmesinin önemini ortaya koymak amacıyla, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bölümü'ne başvuran ve üst ekstremitesinde RSD gelişmiş 40 hasta (32 kadın, 8 erkek) çalışmaya alındı. Bunlardan 20 hastaya (14 kadın, 6 erkek) 20 seans fizik tedavi (FTR), diğer 20 hastaya (18 kadın, 2 erkek) da 20 seans fizik tedavi yanında 5 dakika süreli ve 0.5 watt/cm2 dozunda kesikli ultrasonla stellat ganglion blokajı (FTR+SGB) uygulandı. FTR programı olarak; 20 dakika süreyle hot-pack/cold-pack, parafin banyosu ve masaj uygulamasını takiben eklemlerin kısıtlılığını açmaya yönelik aktif-yardımlı ROM egzersizleri ve ağrı sınırında germe egzersizleri uygulandı. Grup yaş ortalamaları ve tedavi öncesi omuz fleksiyonu dışında kalan omuz abdüksiyonu, el bileği fleksiyonu ve ekstansiyonu ve vizuel analog skalası gibi parametrelerinde istatistiksel olarak farklılık yok iken; tedavi sonrası, her iki tedavi yöntemi ile tüm bulgularda anlamlı düzelme saptandı. Etkinlik yönünden incelendiğinde ise; ağrının azalmasında FTR+SGB yönteminin etkinliği anlamlı şekilde daha fazla gözlenirken, diğer parametrelerde fark gözlenmedi. Sonuç olarak, RSD'li hastaların FTR programına ultrasonla sempatik ganglion blokajının eklenmesinin de yararlı olacağı kanısına vardık.
