Ayla YILDIZ, Esma YÜCETAŞ
Genel Tıp Dergisi - 2026;36(2026):1-7
Amaç: Kronik böbrek hastalığında (KBH) doğru evreleme, klinik yaklaşım ve tedavi planlaması açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, Jaffe ve enzimatik yöntemlerle ölçülen kreatinin düzeylerinden hesaplanan tahmini glomerüler filtrasyon hızı (eGFR) değerlerini karşılaştırmak, bu yöntemlerin evreleme üzerindeki etkilerini incelemek ve enzimatik yöntemin reflektif test olarak uygulanabilirliğini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Prospektif olarak 176 KBH hastası değerlendirilmiştir. Serum kreatinin düzeyleri hem Jaffe hem de enzimatik yöntemlerle ölçülmüş, eGFR hesaplamaları 2021 Kronik Böbrek Hastalığı - Epidemiyoloji İş birliği Denklemi (CKD-EPI) kullanılarak yapılmıştır. Yöntemler arasındaki korelasyon Spearman testi ile, ölçüm farklılıkları Bland-Altman analizi ile, evreleme uyumu ise Cohen's Kappa katsayısı ile analiz edilmiştir. Bulgular: İki yöntem arasında yüksek düzeyde pozitif korelasyon saptanmıştır (rho=0.986; p<0.001). Bununla birlikte, Jaffe yöntemi ile hesaplanan eGFR değerlerinin %39.4 oranında yanlış evrelemeye yol açtığı, bu durumun özellikle G3a evresinde belirgin olduğu görülmüştür. Evre uyumsuzluğu G3b, G4 ve G5 evrelerinde sırasıyla %27.3, %20 ve %27.8 oranında bulunmuş, toplamda hastaların %23.26'sı farklı evrelerde sınıflandırılmıştır. Sonuçlar: Kreatinin ölçüm yöntemi yalnızca analitik farklılık yaratmamakta, aynı zamanda klinik kararları doğrudan etkilemektedir. Orta evre KBH (G2-G3a) hastalarında Jaffe yöntemi ile farklı evre sınıflamalar yaygındır. Enzimatik yöntemin reflektif test olarak kullanılması bu sapmaları azaltabilir. Bu nedenle, reflektif test algoritmalarının laboratuvar iş akışlarına entegrasyonu ve kullanılan kreatinin yönteminin eGFR yorumlarına yansıtılması önerilmektedir.
