Ceren Bayrak DÖRTKOL, Ozan DÖRTKOL
Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;17(4):0-0
Amaç: Vestibüler migren (VM), epizodik vertigonun en sık nedenlerinden biri olup migren özellikleriyle birlikte tekrarlayan vertigo ve/veya baş dönmesi atakları ile karakterizedir; ancak tanısı sıklıkla gecikmektedir. Baş ağrısına ek olarak hareket duyarlılığı, görsel bağımlılık, denge bozukluğu ve interiktal baş dönmesi gibi yakınmalar günlük yaşam aktivitelerini kısıtlayabilir. Farmakolojik tedaviler bu belirtileri tam olarak ortadan kaldıramadığından, vestibüler rehabilitasyon ön plana çıkmıştır. Bu derlemede, vestibüler migrenin klinik ve patofizyolojik özelliklerinin rehabilitasyon perspektifinden değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntemler: PubMed, Web of Science ve Google Scholar veri tabanlarında Ocak 2016 ile Mayıs 2026 arasında yayımlanan çalışmalar taranmış, 28 çalışma derlemeye dahil edilerek anlatısal olarak sentezlenmiştir. Bulgular: Vestibulo-trigeminal etkileşim, santral duyarlılaşma, multisensöriyel entegrasyon disfonksiyonu ve görsel bağımlılık gibi mekanizmalar rehabilitasyon hedefleriyle ilişkilendirilmiştir. Güncel çalışmalar vestibüler rehabilitasyonun baş dönmesine bağlı yeti yitimi, denge, yürüyüş performansı ve yaşam kalitesi üzerinde yararlı etkileri olabileceğini desteklese de, bu çalışmaların metodolojik heterojenliği bulguların genellenebilirliğini sınırlamaktadır. Sonuç: Vestibüler migren; görsel, vestibüler, somatosensöriyel ve trigeminal ağların santral etkileşiminden kaynaklanan bir duyusal işleme bozukluğu olarak değerlendirilmeli ve rehabilitasyon, hastanın semptom fenotipine, tetikleyici profiline ve fonksiyonel hedeflerine göre kişiselleştirilmelidir. Teknoloji destekli sistemler, fizyoterapist gözetiminde yürütülen yapılandırılmış programları tamamlayıcı olarak umut verici görünmektedir; gelecekte objektif sonuç ölçütleri ve uzun dönem takip içeren, fenotip temelli randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.
