Sezer AKBULUT, Tuğba MATLIM ÖZEL, Aykut ÇELİK, Görkem YILDIZ, Emrecan DENİZ, Serkan SARI
İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;10(28):45-56
Amaç: Sekonder ve tersiyer hiperparatiroidizm, son dönem böbrek yetmezliği olan hastalarda sık görülen ve çoğu zaman medikal tedaviye dirençli olan önemli komplikasyonlardır. Farmakolojik tedaviye yanıt alınamayan olgularda cerrahi tedavi tek seçenek olmaya devam etmektedir. Yöntem: Haziran 2020 ve Haziran 2025 tarihleri arasında paratiroid cerrahisi uygulanan 480 hasta retrospektif olarak incelendi. Bu hastaların 26'sında renal hiperparatiroidizm mevcuttu. Dışlama kriterleri uygulandıktan sonra 14 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, uygulanan cerrahi yöntemler, perioperatif biyokimyasal veriler, komplikasyonlar ve takip sonuçları değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya 10'u erkek, 4'ü kadın olmak üzere toplam 14 hasta dahil edildi. Hastaların yaşları 23 - 61 yıl arasında değişmekte olup, cerrahi öncesi diyaliz süreleri 2 - 21 yıl, hastanede yatış süreleri ise 3 - 28 gün arasında saptandı. Uygulanan cerrahi yaklaşımlar subtotal paratiroidektomi (n=5), total paratiroidektomi (n=4) ve purge paratiroidektomi (n=5) idi. Cerrahi öncesi paratiroid hormon düzeylerinin belirgin derecede yüksek olduğu ve cerrahi sonrası dönemde anlamlı bir düşüş gösterdiği, buna eşlik eden serum kalsiyum ve fosfor düzeylerinde düzelme izlendi. Uzun dönem takibi bulunan hastaların hiçbirinde rekürren laringeal sinir paralizisi veya hastalık nüksü saptanmadı. İntravenöz kalsiyum tedavisi gerektiren postoperatif hipokalsemi beş hastada gözlendi; bu hastaların üçüne purge paratiroidektomi, ikisine ise total paratiroidektomi uygulanmıştı. Sonuç: Bu retrospektif seride, paratiroidektomi medikal tedaviye dirençli renal hiperparatiroidizm hastalarında belirgin biyokimyasal iyileşme ile ilişkili bulunmuştur. Cerrahi yaklaşımlar, hasta-özgü klinik özellikler ve intraoperatif bulgular doğrultusunda uygulanmıştır.
