ROMATOİD ARTRİTLİ HASTALARDA ARTERİYEL SERTLİK İLE KAPİLLEROSKOPİK BULGULAR ARASINDAKİ İLİŞKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

YAHYA ÜRKMEZ, OSMAN BAŞPİNAR, ESRA ÜRKMEZ KILINÇ, AHMED MAZOUZ ABDULLAH ABUASSBA, AYŞE ÖZCAN, FATİH ALBAYRAK, AYŞENUR TURĞUT, ORHAN ZENGİN

Kocaeli Medical Journal - 2025;14(1):69-77

GİRİŞ ve AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, romatoid artrit (RA) hastalarında arteriyel sertlik parametreleri ile kapillaroskopik bulgular arasındaki ilişkiyi araştırmak ve bu yöntemlerin kardiyovasküler riske katkıda bulunabilecek subklinik vasküler değişikliklerin tespitindeki potansiyelini incelemektir. YÖNTEM ve GEREÇLER: Prospektif olarak planlanan çalışmaya 90 romatoid artritli (RA) hasta ile 90 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Tüm katılımcıların yaş, cinsiyet, beden kitle indeksi (VKİ), hastalık süresi, anti-CCP, romatoid faktör (RF), ESR, CRP gibi laboratuvar parametreleri kaydedildi. Arteriyel sertlik parametreleri olarak nabız dalga hızı (PWV), augmentasyon indeksi (AIx75), yansıtma büyüklüğü, çevresel direnç ve nabız basıncı osilometrik yöntemle ölçüldü. Ayrıca eş zamanlı olarak tırnak yatağı video kapilleroskopisi (NVC) uygulanarak kapiller morfoloji ve mikrovasküler değişiklikler değerlendirildi. Ölçümler standart koşullarda ve istirahat durumunda gerçekleştirildi. BULGULAR: RA hastalarında PWV (7,39±1,56 m/sn vs. 6,07±0,89 m/sn; p<0,001), AIx75 (%28,18±9,21 vs. %25,40±9,55; p=0,048), yansıtma büyüklüğü (%60,35±8,18 vs. %57,56±9,92; p=0,014) ve çevresel direnç (1687,7±169,9 dyn•s/cm vs. 1619,9±184,1 dyn•s/cm; p=0,011) kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulundu. Düzenli kapiller ektazi (%47,8 vs. %24,4; p=0,001), tortioze kapiller (%78,7 vs. %48,9; p<0,001), filiform uzamış kapiller (%40,0 vs. %15,6; p<0,001) ve neoanjiogenez (%56,7 vs. %31,1; p=0,001) oranları RA grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha yüksekti. Mikrohemoraji pozitif hastalarda PWV [8,7 (6,4–9,7) vs. 6,9 (5–11,7); p=0,048] ve nabız basıncı [56 (31–63) vs. 42 (18–73); p=0,004] anlamlı şekilde yüksekti. Seropozitif hastalarda çevresel direnç anlamlı şekilde yüksek, nabız basıncı ise düşüktü (p<0.05). TARTIŞMA ve SONUÇ: Bulgularımız, RA hastalarında mikrovasküler değişiklikler ile arteriyel sertlik arasında önemli bir ilişki olduğunu göstermektedir ve kapilleroskopi ve arteriyel sertlik parametrelerinin birlikte değerlendirilmesinin, subklinik vasküler değişiklikleri tespit etmeye yardımcı olabileceğini düşündürmektedir.