Eda SÖNMEZ GÜRER, Ayşe Esra KARADAĞ, Ayhan ALTINTAŞ
Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi - 2026;50(2):389-397
Amaç: Öğrenme ve kolinerjik iletimde önemli rol oynayan asetilkolin düzeyindeki azalma, Alzheimer hastalığı ile yakından ilişkilidir. Bu çalışmada, Isparta-Gönen bölgesinde yetişen Rosa damascena Mill.'den elde edilen uçucu yağ ile kurutulmuş çiçeklerinden hazırlanan etanol ekstraktının in vitro antioksidan aktivitesi, asetilkolinesteraz (AChE) ve bütirilkolinesteraz (BChE) inhibisyonu ile nöroprotektif potansiyeli karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Antioksidan aktivite DPPH ve ABTS radikal giderim yöntemleriyle, antikolinesteraz aktivite ise Ellman yöntemi ile değerlendirilmiştir. Sonuç ve Tartışma: Uçucu yağın IC?? değerleri DPPH için 0.9 mug/ml ve ABTS için 1.1 mug/ml olarak belirlenirken, etanol ekstraktında bu değerler sırasıyla 2.6 ve 2.5 mug/ml bulunmuştur. Uçucu yağın enzim inhibisyon oranları AChE için %85.1 ve BChE için %80.6 iken, etanol ekstraktında AChE %74.5 ve BChE %69.9 olarak saptanmıştır. Sonuç olarak uçucu yağ, her iki parametrede de daha yüksek aktivite göstermiştir. Bulgular, geleneksel olarak hafıza güçlendirici olarak kullanılan gül yağının kolinesteraz inhibisyonu yoluyla nöroprotektif etki gösterebileceğini ve nörodejeneratif hastalıklara yönelik farmasötik ürünlerde potansiyel taşıdığını ortaya koymaktadır.
