Merve SARITAŞ ARSLAN, Gül DİKEÇ, Anıl ZENCİRKESER, Öznur BİLAÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi - 2026;8(1):53-60
Giriş: Ruhsal bozukluğu olan ergenlerin hastalık sürecine ait deneyimlerini anlamak, terapötik müdahaleleri iyileştirmek ve tedavi süreci boyunca ergenlerin psikososyal iyilik hallerini desteklemek için önemlidir. Amaç: Araştırmanın amacı ruhsal bozukluk tanısı ile izlenen ergenlerin deneyimlerinin incelenmesidir. Yöntem: Bu araştırma nitel türde ve fenomenolojik desende tasarlandı. Araştırma 16 katılımcı ile tamamlandı. Araştırma verileri derinlemesine görüşme yöntemi kullanılarak Bilgi Formu ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme formu ile toplandı. Araştırma verileri MAXQDA 20.0 programı kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya herhangi bir ruhsal bozukluk tanısı ile izlenen on kadın, altı erkek ergen katıldı. Katılımcıların yaş ortalaması 14,5'ti. Katılımcıların ruhsal bozukluk tanıları incelendiğinde; sekiz katılımcının dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, beş katılımcının major depresif bozukluk ile takip edildiği belirlendi. Nitel analizi sonucunda dört tema (Hastalık Süreci, Tedavi Süreci, Kişilerarası İlişkiler ve Damgalama), yedi alt tema (Ruhsal Hastalığın Nedenleri, Hastalık Belirtileri, Tedavinin Algılanışı, Eğitsel Kazanımlar, Duygusal Kazanımlar, Toplumsal Damgalama ve Okulda Damgalama) ve 47 kod belirlendi. Sonuç: Araştırma sonucunda katılımcıların tedavi öncesi süreçte yaşanılan hastalık belirtileri ile birlikte iletişim süreçlerinin de belirtilerden etkilendiği; ancak tedavi sürecinin belirtileri azalttığı ve kişilerarası ilişkilerini olumlu yönde etkilediği görüldü. Ayrıca ergenler tedavinin duygusal ve eğitimsel kazanımlarını geliştirdiklerini ifade ettiler. Ergenlerin okulda ve toplumda damgalayıcı ya da destekleyici tutumlarla karşılaştıkları belirlendi.
