Nur Ceren GÜVENÇ, Derya ÖZBAŞ GENÇARSLAN
Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;19(2):399-414
Dünya geneli her sekiz kişiden birinin ruhsal hastalığa sahip olması ve psikiyatrik sorunların yeti yitimine yol açan hastalıklar listesinde yer alması, ruh sağlığına yönelik çalışmaların, değişimlerin gerekliliğini bize göstermektedir. Ruh sağlığı herkes için her yerde kritik bir öneme sahiptir, yaşamımızı birçok yönden etkiler. Psikiyatrik epidemiyoloji ruhsal hastalıkların yaygınlığında mevcut durum, gelecek senaryo tahminleri, ruhsal hastalıkları önleme, koruma ve geliştirmeye yönelik yapılanma fikirler i sunmaktadır. Özellikle küreselleşme ile değişen yaşam tarzımız, beslenme alışkanlıklarımız, çevresel koşullarımız, sosyal alışkanlıklarımız, artan stres koşulları, göç ve kültürel etmenler gibi many değişiklik ile çağımızın ruhsal hastalıkları da farklılaşmaktadır. Bu nedenle dünya geneli yapılan en güncel epidemiyolojik çalışma verileri dikkate alınmalıdır. Literatür incelendiğinde güncel verileri içeren epidemiyolojik çalışmalardaki eksiklikler görülmüştür. Bu derleme ile Türkiye'de ve Dünya'da son ya pılan epidemiyoloji çalışmalarının ruhsal sağlık verilerini sunmak amaçlanmıştır. Dünya'da ve Türkiye'de 2019 -2025 yılları arasında ruh sağlığı ve hastalıklarına yönelik raporlar, eylem planları, hastalık yükü çalışmaları, rehber niteliğinde kılavuzlar inc elenmiştir. Her birinde önemli bulgulara yer verilmiş ve bunlara yönelik planlanan girişimler, çözüm önerileri gibi veriler kısaca açıklanmıştır. Bu çalışma ile riskli grupların belirlenmesi ve risk faktörlerinin azaltılması, ayrıca hastalığa neden olan etkenlerin ortadan kaldırılması ve bireylerin dayanıklılığını artırmaya yönelik girişim ve çalışmaların belirlenmesine katkı sağlayarak, araştırmacılara fikir vermesi ve rehberlik edeceği düşünülmektedir.
