Ünsal AYDINOĞLU, Ece YAZLA, Ahmet Alp KARAKAŞLI
Doğu Karadeniz Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;5(1):1-14
Amaç: Ruhsal hastalıklara yönelik damgalayıcı inançlar, hastalıkların seyrini birçok yönden olumsuz etkilemektedir. Modifiye Damgalama Teorisi, damgalama ile psikiyatrik semptomlar arasındaki ilişkiye aracılık eden faktörleri açıklamaya çalışmaktadır. Bu çalışma, damgalayıcı inançlar ile psikiyatrik semptom düzeyleri arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel ilişki arayıcı (korelasyonel) çalışmaya, Nisan 2023-Nisan 2024 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin ayaktan psikiyatri polikliniğine başvuran, geçmiş psikiyatrik hastalık ve tedavi öyküsü olmayan 18-65 yaş aralığındaki 203 birey dâhil edilmiştir. Katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu, Ruhsal Hastalıklara Yönelik İnançlar Ölçeği ve SCL-90 Belirti Tarama Listesi uygulanmıştır. Bulgular: 203 (K:140, E:63) katılımcı değerlendirildi. Psikiyatrik semptom düzeyleri ile ruhsal hastalıklara yönelik damgalayıcı inançlar arasında pozitif bir korelasyon saptandı (p<0,05 ve p<0,01). "SCL-90 psikotizm alt ölçek" değerinin damgalayıcı inanç düzeylerini öngördürebileceği belirlendi (p<0,001). Sonuç: Elde ettiğimiz veriler, damgalama ve hastalık şiddeti arasında pozitif korelasyon olduğunu bildiren literatür ile uyumludur. Çalışmamızda bu ilişkinin, yeni tanı almış bireylerde ve semptom düzeyinde de geçerli olduğu saptanmıştır. Ruhsal hastalıkların tedavi sürecindeki en büyük engellerden biri olan damgalayıcı inançların, ilk muayeneden itibaren ele alınması büyük önem taşımaktadır.
