Muzaffer ATLI, Okay NAZLI
Cumhuriyet Medical Journal - 2026;48(3):112-119
Amaç: Rutin bilgisayarlı tomografi (BT) tabanlı triyajın kurumsal yaklaşıma henüz entegre edilmediği bir dönemde penetran karın travması nedeniyle eksploratif laparotomi uygulanan hastalarda negatif laparotomi oranını belirlemek ve negatif ile terapötik laparotomi grupları arasındaki klinik özellikler ile kısa dönem sonuçları karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Ocak 1997 ile Ağustos 2002 tarihleri arasında penetran karın travması nedeniyle eksploratif laparotomi uygulanan 189 ardışık hasta retrospektif olarak incelendi. Hastalar operatif bulgulara göre negatif laparotomi (NL) veya terapötik laparotomi (TL) olarak sınıflandırıldı; NL grubu kesin negatif laparotomileri ve yalnız insidental bulgu içeren non-terapötik laparotomileri birlikte kapsamaktadır. Yaralanma mekanizması, yara özellikleri, preoperatif tanı yaklaşımı, postoperatif komplikasyonlar, hastane içi mortalite ve hastane yatış süresi gruplar arasında karşılaştırıldı. Bulgular: 189 hastanın 62'sinde (%32,8; %95 GA 26,5-39,8) NL, 127'sinde (%67,2) TL saptandı. Hastaların 171'i (%90,5) kesici-delici alet, 18'i (%9,5) ateşli silah yaralanmasıydı. Mekanizma, yara lokalizasyonu ve yara sayısı ile operatif bulgular arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p > 0,05). En sık preoperatif tanı yöntemi tek başına lokal yara eksplorasyonu idi (131/189, %69,3). Komplikasyon NL grubunda 1/62 (%1,6), TL grubunda 8/127 (%6,3) hastada gelişti (p = 0,276). Hastane içi mortalite 7/189 (%3,7) olup tüm ölümler TL grubundaydı; beşi majör vasküler yaralanma kanamasından, ikisi geç anastomoz kaçağı sepsisinden kaynaklandı. Medyan hastane yatış süresi NL grubunda 5 gün (IQR 4-6), TL grubunda 7 gün (IQR 6-9) idi (p < 0,001). Sonuç: BT öncesi döneme ait bu kohortta laparotomilerin yaklaşık üçte biri negatifti. Yaralanma tanımlayıcıları ve preoperatif tanı yaklaşımı bu veri setinde NL'yi TL'den güvenilir biçimde ayırt etmedi; TL daha uzun hastane yatışı ile ilişkili bulundu. Tüm ölümler TL sonrasında oldu ve ağır vasküler ya da intestinal yaralanmaları yansıttı. Bu veriler, BT destekli seçici yönetim sonrası elde edilecek sonuçların karşılaştırılması için yerel bir başlangıç noktası sağlar.
