Ayşe ÇALMAZ, Birsen ALTAY
Geriatrik Bilimler Dergisi - 2026;9(1):141-151
Amaç: Yaşlı kadınlarla yapılan randomize kontrollü bu çalışma, Aktif Yaşam Programı'nın sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam doyumu üzerindeki etkilerini belirlemeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 94 yaşlı kadın ile tamamlanmıştır. Çalışmanın ön test ve son test verileri; kişisel bilgi formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II ve Yaşlılar İçin Yaşam Doyum Ölçeğiyle toplanmıştır. Ön testten sonra, Sağlığı Geliştirme Modeli'ne göre hazırlanan "Aktif Yaşam Programı" müdahale grubundaki kadınlara uygulanmıştır. Program, 6 hafta süren sağlık geliştirme eğitimi ve Bocce sporunu içermiştir. Çalışmada iki örneklem t testi, eşleştirilmiş iki örneklem t testi, Mann Whitney U, Wilcoxon, Pearson ki-kare testi ve Yates düzeltmesi kullanılmıştır. Bulgular: Müdahale grubunda, grup içi değerlendirmede müdahale öncesi ve sonrası karşılaştırıldığında SYBDÖ II toplam puan ortalamasının (126,79+/-26,65'ten 158,83+/-18,5'e) ve YAYDÖ toplam puan ortalamasının (43,96+/-12,90'dan 59,60+/-6,35'e) anlamlı düzeyde arttığı belirlenmiştir. Ayrıca müdahale sonrası yapılan gruplar arası değerlendirmelerde her iki ölçeğin tüm alt boyut puanlarının müdahale grubunda daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Sonuç: Model temelli hemşirelik programlarının yaşlı kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam doyumu üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Yaşlı bireylerin sağlığını geliştirmek amacıyla modellere dayalı planlı eğitimlerin yer aldığı çalışmalar yapılması önerilmektedir.
