Miraç ÇAĞLAYAN, Galip EKUKLU
Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi - 2025;10(3):387-397
Sağlık, bireylerin içinde yaşadıkları koşullar ve çevre ile yakından ilişkilidir. Özellikle sağlığın ticari belirleyicileri, küreselleşen ekonomiler ve serbest piyasa dinamikleri çerçevesinde halk sağlığını doğrudan ve dolaylı olarak etkileyen önemli bir alan haline gelmiştir. Sağlığın ticari belirleyicileri, halk sağlığını olumlu ya da olumsuz yönde etkileyen özel sektör faaliyetleri ile bu faaliyetlere olanak sağlayan politik ve ekonomik sistemlerdir; ayrıca bu sistemlerin etkisiyle şekillenen ve toplumun genel kabul ettiği normlar ve uygulamalardır. Ticari kuruluşlar sağlığa ve topluma olumlu katkıda bulunabilse de bazı ticari aktörlerin ürün ve stratejilerinin, önlenebilir hastalık oranlarının artmasından, gezegene verilen zarardan ve sosyal ve sağlık alanındaki eşitsizlikten sorumlu olduğu yönünde artan kanıtlar vardır. Halk sağlığını tehdit eden ticari belirleyicilere karşı multidisipliner yaklaşımlar geliştirilmelidir. Bu sebeple hükümetler, uluslararası kuruluşlar, ticari sektör, sivil toplum örgütleri, akademisyenler, gönüllüler ve toplumun farklı kesimleri kendi sorumlulukları çerçevesinde katkı sağlamalıdır.
