Mehmet Akif GÜLER, Merve Burcu GÜLER
KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;7(1):178-196
Amaç: Ortorektik eğilimler, sağlıklı beslenmeye yönelik katı ve sağlık odaklı yeme davranışlarını yansıtabilir. Fiziksel aktivite, sağlığın geliştirilmesi ve fizyoterapi açısından temel bir bileşendir; ancak ortorektik eğilimlerle ilişkisi fiziksel aktivite şiddetine ve bilişsel esnekliğe göre değişebilir. Bu çalışma, sağlık bilimleri öğrencilerinde bu ilişkileri incelemeyi amaçladı. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya Türkiye'deki bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 492 sağlık bilimleri öğrencisi dahil edildi. Ortorektik eğilimler Düsseldorf Ortoreksiya Ölçeği Türkçe formu, fiziksel aktivite Fiziksel Aktivite Ölçeği -2 ve bilişsel esneklik Bilişsel Esneklik Envanteri ile değerlendirildi. Spearman korelasyon analizi ve HC3 sağlam standart hatalı çok değişkenli doğrusal regresyon kullanıldı. Modeller yaş, cinsiyet, beden kütle indeksi ve sınıf yılına göre düzeltildi. Bulgular: Ortorektik eğilim puanı ortalaması 22,80+/-5,76 idi. Ortorektik eğilim puanı, Fiziksel Aktivite Ölçeği -2 toplam puanı ve hafif, orta ve yüksek şiddetli fiziksel aktivite ile pozitif; bilişsel esneklik puanları ile negatif yönde ilişkiliydi. Düzeltilmiş modelde Fiziksel Aktivite Ölçeği -2 toplam puanı ortorektik eğilim puanı ile pozitif yönde ilişkiliyken (B=0,609/100 MET -dk/gün, %95 GA: 0,489 -0,730), bilişsel esneklik toplam puanı negatif yönde ilişkiliydi (B= -0,459/10 puan, %95 GA: -0,844 ile -0,074). Kontrol boyutu, alternatifler boyutundan farklı olarak, ortorektik eğilim puanının daha düşük olmasıyla ilişkiliydi. Aktivite şiddetine özgü ilişkilerin hiçbiri yanlış keşif oranı düzeltmesinden sonra anlamlılığını korumadı. Sonuç: Daha yüksek Fiziksel Aktivite Ölçeği -2 toplam puanı daha yüksek ortorektik eğilimle ilişkiliyken, daha yüksek bilişsel esneklik, özellikle algılanan kontrol, daha düşük ortorektik eğilimle ilişkiliydi. Aktivite şiddetine özgü ilişkilerin hiçbiri yanlış keşif oranı düzeltmesinden sonra anlamlılığını korumadı. Fiziksel aktivite, esnek ve dengeli sağlık davranışı mesajlarıyla birlikte desteklenmelidir.
