SAĞLIK ÇALIŞANLARININ HIV-AIDS KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİ BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK KURULUŞLARINDA

Tunahan Uygun, Burak Ezer

European Journal of Multidisciplinary Health Sciences - 2026;11(1):8-14

Hatay Provincial Health Directorate, Hatay, Türkiye

 

Son yıllarda toplumda yaygınlaşan ve sıkça görülen HIV-AIDS hastalığından korunmak için öncelikle hastalıktan haberdar olmak gerekmektedir. Bu çalışmada, birinci basamak sağlık personelinin HIV/AIDS konusundaki bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma, birinci basamak sağlık personelinin HIV/AIDS konusunda bilgilendirilmesini sağlamaktadır. Bu kesitsel bir çalışmadır. Çalışma, bir ilin İl Sağlık Müdürlüğünde görev yapan sağlık personeline uygulanmıştır. Çalışmaya katılan 235 sağlık personelinden 205'i (%87,2 katılım oranı) çalışmaya dahil edilmiştir. İlk bölüm sosyodemografik sorular ve 11 maddeden oluşmaktadır; ikinci bölüm ise HIV/AIDS konusundaki bilgi düzeyini ölçen 21 maddeden oluşmaktadır. Bulgular uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 37,88+/-9,35 yıl; çalışma süresi ortalaması 13,33+/-9,73 yıl; çalışmaya 70 erkek (%34,1) ve 135 kadın (%65,9) dahil edilmiştir. Çalışmaya 21 doktor (%10,2), 87 hemşire-ebe (%42,4) ve 97 diğer sağlık personeli (%47,6) dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen kişilerin AIDS bilgi ölçeği anketinden aldıkları ortalama puan 15,50+/-3,89'dur. Çalışmaya dahil edilen çalışanlar arasında, 'Cinsel sağlık eğitimi aldınız mı?' ve 'AIDS hakkında daha önce bilginiz var mı?' sorularına evet yanıtı veren kişilerin AIDS bilgi ölçeği anketinden aldıkları puanlara göre daha yüksek puanlar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Diğer sağlık personelinin ortalama AIDS bilgi puanı doktorlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p=0,019). Bu çalışma, birinci basamak sağlık çalışanlarının AIDS bilgi düzeylerinin genel olarak yetersiz olduğunu ortaya koymuştur. Bilgi düzeyinin daha önce eğitim almış olmakla doğrudan ilişkili olduğu bulunmuştur. Doktor ve hemşire/ebelerin daha yüksek bilgi düzeyleri, bu bireylerin hedeflenen eğitim kampanyalarında liderlik rolü üstlenebileceğini göstermektedir. Toplumda AIDS'i etkili bir şekilde kontrol altına almak için sağlık çalışanlarının bilgi eksikliklerinin giderilmesi öncelikli hedef olmalıdır.