Mevlüde ÖZEL, Ummahan YÜCEL
Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi - 2026;16(2):529-542
Amaç: Bu çalışmanın amacı, sağlık evi ebelerinin mesleki sorumluluklarının ve çalışma koşullarının sağlık ocağı ve aile hekimliği dönemindeki dönüşümünün incelenmesidir. Yöntem: Bu çalışma fenomenolojik desenli nitel bir araştırma olarak yürütülmüştür. Çalışmada sağlık ocağı döneminde sağlık evinde çalışmış 11 ebe ve aile hekimliği döneminde çalışan 8 ebeyle görüşülmüştür. Araştırma grubunun oluşturulmasında amaçlı örneklem türünden maksimum çeşitlilik ve kartopu örneklem yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmanın verileri ebelerle yarı yapılandırılmış görüşme formu ile bireysel derinlemesine görüşmeler yapılarak elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizi MaxQda 2024 nitel veri analiz programında sağlanmıştır. Bu çalışmada nitel araştırmayı raporlayabilmek amacıyla konsolide kriterler kılavuzu (COREQ) kontrol listesi kullanılmıştır. Bulgular: Ebelerle yapılan görüşmelerde elde edilen nitel veri analizinin sonucunda; 1) Toplumsal ve Kurumsal İlişkileri, 2) Ebelik Hizmetlerindeki Dönüşüm ve 3) Zorlu Yaşam ve Çalışma Koşulları olmak üzere üç ana temadan oluşmuştur. Sonuç: Sağlık evi ebelerinin mesleki sorumlulukları ve çalışma koşulları dönüşüme uğramıştır. Sağlık ocağı döneminde ebeler ana çocuk sağlığı hizmetleri, aile planlaması gibi bağımsız ebelik rollerinde aktif iken aile hekimliği döneminde bu rolleri azalmıştır. Ebelerin çalışma ve yaşam koşullarında iyileşmeler olsa da koşulların zorluğu halen devam etmektedir.
