Tülay ÇIKRIK, Nurhan AKTAŞ
Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;17(1):0-0
Amaç: Sağlık hizmetleri meslek yüksekokullarında öğrenim gören öğrenciler, hem teorik bilgiye hem de klinik uygulama becerisine dayalı bir eğitim sürecinden geçmektedir. Bu nedenle kendi performanlarına yönelik bir değerlendirme olan öz yeterlilik inançları ile yine kendi performansına yönelik endişelerinden doğan mesleki kaygıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi, eğitim programlarının geliştirilmesi ve mesleki uyumun desteklenmesi açısından önem taşımaktadır. Bu çalışma, Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin öz yeterlilik algıları ve mesleki kaygı düzeylerini ve bunlar arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırmanın örneklemini 374 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler "Tanımlayıcı Özellikler Formu (TÖF), Genel Özyeterlilik Ölçeği (GÖÖ) ve Ön Lisans Öğrencileri İçin Mesleki Kaygı Ölçeği (ÖLÖMKÖ)" kullanılarak toplanmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, Bağımsız Örneklem-t, ANOVA, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H ve Spearman Korelasyon testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma için etik komisyon izni ve kurum izini alınmıştır. Bulgular: Genel Özyeterlilik Ölçeği (GÖÖ) toplam puan ortalaması 63.50+/-10.84, Ön Lisans Öğrencileri İçin Mesleki Kaygı Ölçeği (ÖLÖMKÖ) toplam puan ortalaması 58.57+/-13.38' dir. Anestezi öğrencileri, tıbbi sekreterlik ve acil bakım öğrencilerine göre daha yüksek öz yeterlilik puanlarına sahipti (p=0,001). Anestezi ve acil bakım öğrencilerinin kaygı puanlarının, evde bakım bölümündeki öğrencilerin puanlarından anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulunmuştur (p=0,005). Kadın öğrenciler (p<0,001), eğitimlerinden memnun olmayanlar (p=0,002) ve ilk yardım ve acil bakım ile anestezi bölümlerinde okuyanlar daha yüksek mesleki kaygı düzeyine sahip olduğu tespit edildi (p=0,005). GÖÖ ile ÖLÖMKÖ arasında negatif anlamlı bir korelasyon bulunmuştur (r = -0,213). Sonuç: Öğrencilerin genel öz yeterlilik algılarının yüksek olduğu ve öğrenim gördükleri programa göre değiştiği tespit edilmiştir. Öğrencilerin mesleki kaygılarının orta düzeyde olduğu; cinsiyete, öğrenim görülen programa ve eğitimden memnuniyete göre farklılaştığı ve öğrencilerin mesleki kaygı düzeyleri arttıkça genel öz yeterlilik algılarının azaldığı sonucuna ulaşılmıştır.
