SAĞLIK HİZMETLERİNDE YAPAY ZEKA OKURYAZARLIĞI: BİBLİYOMETRİK BİR ANALİZ

Ali GÖDE

Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;17(2):0-0

Mustafa Kemal University, Hatay

 

Amaç: Bu çalışma, bibliyometrik analiz kullanarak sağlık hizmetlerinde yapay zeka (AI) okuryazarlığı ile ilgili bilimsel literatürün gelişim sürecini, entelektüel yapısını ve tematik yönelimlerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Özellikle, bu alanda AI okuryazarlığı araştırmalarının gelişimini şekillendiren temel kavramları, yazarları, ülkeleri ve belgeleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: 20 Ocak 2026 tarihinde, 2025 yılına kadar yayınlanmış ve Web of Science Core Collection' da indekslenmiş İngilizce makaleler ve derleme makalelerden oluşan bibliyografik veriler elde edilmiştir. Önceden tanımlanmış dahil etme ve hariç tutma kriterlerine göre, toplam 158 yayın analize dahil edilmiştir. VOSviewer yazılımının desteğiyle, veri seti, ortak yazarlık analizi, atıf analizi, anahtar kelime eşzamanlılık analizi ve bibliyografik eşleştirme dahil olmak üzere bibliyometrik ve ağ tabanlı yöntemler kullanılarak nicel olarak analiz edildi. Bulgular: Bulgular, özellikle 2023'ten sonra sağlık hizmetlerinde yapay zekâ okuryazarlığı araştırmalarında önemli bir artış olduğunu ortaya koyuyor; yayın sayısı 2023'te 6 iken 2024'te 25' e ve 2025'te 124' e yükseldi. Ortak yazarlık analizi, akademik çıktıların sınırlı sayıda yazar ve ülkeye yoğunlaştığını göstermektedir. Alıntı analizi, Boscardin (2024) ve Esmaeilzadeh (2024) tarafından yapılan çalışmaların, bu alanın entelektüel çekirdeğini şekillendiren merkezi katkılar olduğunu ortaya koymaktadır. Anahtar kelime eşzamanlılık analizi, AI, AI okuryazarlığı, tıp eğitimi, hemşirelik eğitimi ve etik gibi öne çıkan kavramları vurgulamakta ve eğitim, etik ve dijital sağlık temaları etrafında kümelenme olduğunu göstermektedir. Bibliyografik eşleştirme, literatürün tematik olarak parçalanmış ancak giderek daha fazla birbirine bağlı olduğunu göstermektedir. Sonuç: Bu çalışma, sağlık hizmetlerinde AI okuryazarlığının yeni ortaya çıkan ancak hızla ilerleyen bir araştırma alanı olduğunu, eğitim, etik ve klinik uygulamayı vurguladığını ve daha fazla disiplinler arası araştırma ihtiyacını ortaya koymaktadır.