MUHAMMED FATİH ERTAŞ
Turkish Journal of Health and Sport - 2025;6(2):75-80
Sürekli artmakta olan nüfusun gıda taleplerini sürdürülebilir bir şekilde karşılamak, önümüzdeki on yılın en büyük zorluklarından biri olarak değerlendirilmektedir. Bunun için her ne kadar üretim artırılmaya çalışılsa da gıda kaybı ve israfının göz ardı edilemeyecek kadar fazla olduğu ifade edilmektedir. Kaybedilen ve israf edilen gıdalar, küresel açlığın devam etmesi göz önüne alındığında aynı zamanda sosyal bir çelişkiye neden olmaktadır. Diğer yandan çöp sahalarına atılan gıda atıkları iklim değişikliği üzerinde olumsuz etkiler oluşturmaktadır. Bu bağlamda gıda kaybı ve israfını azaltmak, gıda taleplerinin sürdürülebilir şekilde karşılanmasının ve çevre sağlığının korunmasının anahtarı olarak görülmektedir. Hastaneler, sürdürülebilir ve sağlıklı yaşamı teşvik etmede önemli bir yere sahiptir. Hastanelerde gıda israfı konusu, aşırı gıda üretme potansiyeline sahip bu kurumlarda gıda planlama sistemlerinin çok yönlü yapısı nedeniyle daha büyük bir dikkat gerektirmektedir. Hastanelerde gıda israfını etkili bir şekilde yönetmek için birtakım stratejiler uygulamanın önemli olduğu vurgusu yapılmaktadır. Gıda geri kazanım hiyerarşisi; gıda israfının sosyal, ekonomik ve çevresel etkilerini dikkate alarak gıda atıklarını yönetmek için en çok tercih edilen model olarak öne çıkmaktadır. Bu modelin ilk etap önerisi gıda israfından kaçınmaktır. Sonraki etaplarında; fazla olan gıdanın insan tüketimine yeniden sunulması, gıda atıklarını hayvan yemine dönüştürmeyi, anaerobik sindirim yoluyla enerjiyi geri kazanmayı ve kompostlamayı içermektedir. Son etapta ise gıda atıklarının bertaraf edilmesi söz konusudur. Bu derlemenin amacı, çevresel sürdürülebilirlik ile toplum sağlığı arasındaki güçlü ilişki göz önünde bulundurularak, hastanelerin gıda atık yönetimi özelinde geliştirmesi gereken sürdürülebilirlik stratejilerini değerlendirmektir. Özellikle sağlık kuruluşlarının, restoran ve kafe gibi diğer sektörlere kıyasla 2-3 kat daha fazla tabak atığı ürettiği dikkate alındığında, bu kurumların gıda atıklarının azaltılmasında kritik bir rol oynadığı açıktır. Bu bağlamda, hastanelerin sürdürülebilir gıda atık yönetimi uygulamaları geliştirmesi hem çevresel etkilerin azaltılması hem de toplum sağlığının korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Literatür taraması 2010–2025 yılları arasında yayımlanmış, sağlık kurumlarında gıda atık yönetimi ve sürdürülebilirlik stratejilerini ele alan çalışmalar üzerinden gerçekleştirilmiştir. Tarama sonucunda içerik analizi yöntemi kullanılarak tematik ayrıştırma teknikleriyle elde edilen bulgular sınıflandırılmıştır.
