SAĞLIK KURUMLARINDA TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMALARININ KURUMSAL PERFORMANS ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE LİDERLİK DAVRANIŞLARININ ARACILIK ROLÜ

Onur AÇIKGÖZ, Enis Baha BİÇER

Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi - 2026;8(2):580-596

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Kangal Meslek Yüksekokulu, Yönetim ve Organizasyon Bölümü, Sivas, Türkiye

 

Amaç: Çalışmanın amacı; sağlık kurumlarında toplam kalite yönetimi uygulamalarının kurumsal performans üzerindeki etkisinde liderlik davranışlarının aracı rolünü ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Sivas ili merkez ve ilçelerinde yer alan kamu, özel ve üniversite hastanelerinde görev yapan 613 sağlık çalışanlarından (yöneticiler hariç) oluşan tanımlayıcı bir çalışmadır. Çalışma anketi, genel bilgi, toplam kalite yönetimi, liderlik ve kurumsal performans olmak üzere dört bölümden oluşmaktadır. Bulgular: Kurumsal performans ile toplam kalite yönetimi uygulamaları (r=0.60 ve p<0.01) arasında ve kurumsal performans ile liderlik davranışı (r=0.59 ve p<0.01) arasında orta düzeyde pozitif yönlü ve anlamlı ilişki olduğuna ulaşılmıştır. Aracılık analizi sonucuna göre ise toplam kalite yönetiminin kurumsal performans üzerindeki etkisinde liderlik davranışlarının kısmi aracılık rolünün olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Sağlık kurumlarında toplam kalite yönetimi (TKY) uygulamalarının kurumsal performansı anlamlı ve pozitif biçimde artırdığı; TKY ile performans ve liderlik davranışları arasında orta düzeyde pozitif ilişkiler bulunduğu belirlenmiştir. Yapısal eşitlik modeli sonuçları, TKY'nin performans üzerindeki doğrudan etkisinin anlamlı olduğunu ve liderlik davranışlarının modele dahil edilmesiyle bu etkinin azaldığını göstermiş; Bootstrap testi bulguları da liderlik davranışlarının TKY'nin kurumsal performansa etkisinde kısmi aracılık rolünü doğrulamıştır. Bu çerçevede, performans artışının sürdürülebilirliği için kalite bilincini güçlendirecek hizmet içi eğitimlerin yaygınlaştırılması ve yöneticilerde destekleyici, katılımcı ve araçsal liderlik davranışlarını geliştirmeye dönük uygulamaların artırılması önerilmektedir.