Kevser PAMUK, Ömer Faruk AKBULUT
Kocatepe Tıp Dergisi - 2026;27(4):497-507
AMAÇ: Benlik saygısı, bireyin kendi değerine ilişkin genel değerlendirmesi olarak tanımlanmakta ve iyi oluşun temel bileşenlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Düşük benlik saygısı, özellikle stresli koşullar altında depresyon riskini önemli ölçüde artırabilmektedir. Bu çalışmanın amacı benlik saygısı ile depresyon arasındaki ilişkide anksiyetenin aracı rolünü incelemek ve sağlık öğrencilerinin benlik saygısı, anksiyete ve depresyon düzeylerine göre örtük profil analizi kullanarak farklı ruh sağlığı profillerini belirlemektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma, yaşları 18 ile 28 arasında değişen (Ort. = 20.15; SS = 1.27) 715 sağlık öğrencisiyle (%77.9 kadın, %22.1 erkek) yürütülmüştür. Bu çalışmada veri toplamak için Kişisel Bilgi Formu, Rosenberg Özsaygı Ölçeği (RSES), Beck Kaygı Envanteri (BAI) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDI) kullanılmıştır. Veriler, yapısal eşitlik modellemesi ve örtük profil analizi kullanılarak analiz edilmiştir. BULGULAR: Bulgular, benlik saygısı ile depresyon arasındaki ilişkide anksiyetenin kısmi aracılık rolü oynadığını göstermiştir. Ayrıca, örtük profil analizi sonucunda üç farklı profil belirlenmiştir: düşük depresyon ve anksiyete düzeyleri ile görece yüksek benlik saygısına sahip "düşük belirti" grubu; psikolojik belirtilerin orta düzeyde olduğu "orta belirti" grubu; yüksek depresyon ve anksiyete düzeyleri ile düşük benlik saygısıyla karakterize edilen "yüksek belirti" grubu. SONUÇ: Bu bulgular hem yapısal hem de profil temelli yaklaşımların sağlık öğrencilerinin iyi oluşunu anlamada birbirini tamamlayıcı bilgiler sunduğunu göstermektedir. Benlik saygısını artırmayı ve anksiyeteyi azaltmayı hedefleyen müdahalelerin, özellikle yüksek riskli alt gruplarda depresif belirtilerin önlenmesine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Çalışmanın bulguları, ilgili alanyazın ışığında ayrıntılı olarak tartışılmış ve yorumlanmıştır.
