AYŞE HİLAL BAŞHAN ASLANTAŞ, MURAT ALTUNTAŞ
Smyrna Tıp Dergisi - 2024;9(3):16-23
Amaç: Bu çalışmayla kişilerin sağlık okuryazarlığı düzeyinin; vitamin kullanım tercih ve alışkanlıkları, bilgi düzeyleri üzerine olası etkilerinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma tek merkezli, kesitsel, tanımlayıcı bir anket çalışmasıdır. Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği’ne başvuran ve dahil edilme kriterlerine uygun olan 265 hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara 14 soruluk; sosyodemografik veriler ile vitamin kullanım alışkanlıkları ve bilgi düzeylerini sorgulayan anket formu ve Türkçe geçerlilik güvenilirlik çalışması yapılmış olan 12 soruluk Sağlık Okuryazarlığı-Kısa Formu uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların cinsiyetleri, eğitim düzeyleri, medeni durumları, vitamin takviyesi kullanıp kullanmamaları ile sağlık okuryazarlığı düzeyleri arasında anlamlı ilişki tespit edilemedi. 18-30 yaş grubundaki katılımcıların 45-60 yaş ve 60 yaş üstü gruplardaki katılımcılardan, kronik hastalığı olmayan katılımcıların da olanlardan anlamlı düzeyde daha yüksek sağlık okuryazarlığı puanına sahip olduğu görüldü (p<0,05). Hem ücretli satın alabildikleri hem de ücretsiz edinebildikleri vitaminleri tercih eden katılımcıların yalnızca ücretsiz vitaminleri tercih eden katılımcılardan anlamlı şekilde daha yüksek ölçek puanına sahip olduğu görüldü (p<0,05). Katılımcıların %85,7’si (n:228) vitamin kullanmadan önce kan tahlili yaptırılması gerektiğini düşünürken %88,7’si (n:236) fazla vitamin kullanımının sağlığa zararlı vereceğini düşündüğünü belirtti. Vitamin kullanımı ile ilgili bilgileri sağlık personelinden almayı tercih eden katılımcıların %68,7 (n:183) ile çoğunluktaydı. Tartışma: Eğitim düzeyine göre sağlık okuryazarlığı puanında bir değişim olmaması bize eğitimin her basamağında sağlık okuryazarlığı üzerine bilgi ve görgünün arttırılması gerektiğini göstermektedir. Vitamin kullanımı ile ilgili popülasyonun farkındalığının ve bilgi düzeyinin arttırılması toplum sağlığına ve sağlık okuryazarlığına da olumlu katkılar yapacaktır.
