PERİHAN CİHANER, DUYGU SAĞLAM, PERİHAN ABAY
Uluslararası Hakemli Akademik Spor Sağlık ve Tıp Bilimleri Dergisi - 2025;15(55):68-84
Bu derleme çalışması, sağlık okuryazarlığı ve kadın-çocuk sağlığı eğitimi programlarının etkinliğini inceleyen bir literatür değerlendirmesi şeklinde hazırlanmıştır. Günümüz sağlık okuryazarlığı, bireylerin sağlık bilgilerine erişimini, anlamasını ve bilinçli kararlar alma yetkinliği arttıran faktörler olarak tanımlanırken, özellikle kadın ve çocuk sağlığını iyileştirmeye yönelik eğitim programlarının toplumsal sağlık üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, sağlık okuryazarlığının kadın ve çocuk sağlığı üzerindeki etkisini değerlendirmek ve mevcut sağlık eğitim programlarının etkinliğini analiz etmektir. Bu doğrultuda hazırlanan bu çalışma ile programların güçlü ve zayıf yönlerini belirlenerek daha etkili ve sürdürülebilir sağlık eğitim politikalarının geliştirilmesine katkı sağlamak hedeflenmiştir. Kapsam: Araştırma özellikle sağlık okuryazarlığını artırmaya yönelik eğitim yöntemlerini, dijital sağlık platformlarının rolünü ve toplumun sağlık hizmetlerine erişimini etkileyen faktörleri ele almaktadır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde uygulanan stratejiler literatür açısından karşılaştırılarak mevcut Türkiye politikaları değerlendirilmiştir. Yöntem: Çalışmada eğitim programlarının güçlü ve zayıf yönlerini, fırsatları ve tehditleri analiz etmek için SWOT analizi kullanılmıştır. Özellikle sağlık okuryazarlığı seviyelerinin değerlendirilmesi için literatür taraması yapılmıştır. Bulgular: Yapılan SWOT analizi sonuçlarına göre, eğitim programlarının bilgiye erişimi kolaylaştırması ve koruyucu sağlık hizmetlerini desteklemesi güçlü yönler olarak öne çıkmaktadır. Fakat dil ve kültürel engeller, ekonomik zorluklar ve programların sürekliliği gibi faktörler zayıf yönler olarak saptanmıştır. Sonuç: Kadın ve çocuk sağlığını destekleyen eğitim programlarının etkinliğini artırmak için dijital çözümler geliştirilmelidir. Ayrıca devlet-STK iş birlikleri güçlendirilmelidir. Mevcut uygulanan sağlık politikaları, bireylerin bilgiye ulaşmasını kolaylaştıracak şekilde düzenlenmeli ve toplumun sağlık okuryazarlığı seviyesi artırılmalıdır.
