Nahsan KAYA, Aydın KIVANÇ
Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;15(1):178-193
COVID-19 biyolojik afeti ile birlikte çalışma şartları zorlaşan ve yüksek risk altında çalışan sağlık profesyonelinin fiziksel, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarının değerlendirilmesi önemlidir. Bu çalışma, bireysel ve kurumsal hazırlıklar, afet müdahalesi sırasında karşılaşılan zorluklar, baş etme deneyimleri, sürecin sonunda hissedilen duygular ve gelecekteki olası biyolojik afetlere yönelik talepler dahil olmak üzere, sağlık çalışanlarının biyolojik bir afet öncesinde, sırasında ve sonrasındaki deneyimlerini detaylı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma fenomenolojik bir yaklaşım kullanılarak gerçekleştirilmiştir. COVID-19 küresel biyolojik afetine müdahale eden 15 gönüllü sağlık profesyoneli ile iş yerinde yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler kelimesi kelimesine yazıya dökülmüş, kodlanmış, anlamlı ifadeler belirlenmiş ve temalar oluşturulmuştur. Kodlama süreci, verilerin düzenlenmesi, kategorize edilmesi ve kodlanması amacıyla MAXQDA 2020 nitel veri analizi yazılımı kullanılarak yürütülmüştür. COVID-19 küresel biyolojik afeti sırasında sağlık çalışanları çok sayıda zorlukla karşılaşmıştır. Biyolojik afetlere müdahalede bulunan sağlık çalışanlarının talepleri arasında personel rotasyonlarının önlenmesi, karantina önlemlerinin planlanması, çalışma koşullarının iyileştirilmesi, psikolojik desteğin sağlanması, doğru bilgilendirme yapılması, mesleki uzmanlaşmanın teşvik edilmesi ve idari desteğin sunulması yer almaktadır. Biyolojik afet deneyimine sahip sağlık çalışanları, gelecekteki senaryolar için değerli bir insan kaynağı olarak görülmeli ve bu deneyimler uygun şekilde ödüllendirilmelidir. Sağlık çalışanlarının deneyimlerinin bütüncül bir şekilde ele alınması, biyolojik afetlere hazırlığı artırabilir, sağlık politikalarının geliştirilmesine katkıda bulunabilir, dayanıklılığı artırabilir, uygun müdahalelerin tasarlanmasına yardımcı olabilir ve gerekli destekleyici stratejilerin belirlenmesini sağlayabilir.
