Fatih ŞANTAŞ, Gülcan ŞANTAŞ
Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi - 2026;29(2):303-320
Bu çalışmanın amacı, Shea vd. (2008) tarafından geliştirilen "Sağlık Sistemine Güvensizlik Ölçeği"nin Türkçeye uyarlanmasına yönelik geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını yapmaktır. Böylece bu çalışma ile sağlık sistemine güvensizlik konusuyla ilgili alan yazına katkı yapılacağı düşünülmektedir. Bu çalışma metodolojik türdedir. Sağlık Sistemine Güvensizlik Ölçeği, 9 maddeden oluşan ve iki boyutu bulunan beşli Likert tipi bir ölçektir. Ölçek, İngilizceden Türkçeye ve daha sonra Türkçeden İngilizceye geri çevrildi. Ölçek, Yozgat İli merkezinde yaşayan bireylere (n= 460) uygulandı. Ölçeğin geçerliği açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ve korelasyon analizi ile güvenirliği ise Cronbach Alfa, CR, AVE değerleri, test yeniden test güvenirliği ve madde analizi yöntemleri ile incelendi. Ayrıca ölçek puanlarının katılımcıların sosyo-demografik özellikleri açısından karşılaştırılması ile ölçeğin geçerliğine ilişkin kanıtlar sunulmuştur. Bu amaçla iki gruba ilişkin fark analizleri bağımsız t-testi ile üç ve daha fazla gruba ilişkin fark analizleri ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile test edilmiştir. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin iki boyuttan oluştuğu görüldü. Açıklanan varyansın %60,500 olduğu belirlendi. Doğrulayıcı faktör analizinde ölçeğin geliştirildiği gibi 9 madde ve 2 boyut şeklinde doğrulandığı saptandı. Boyutların, toplam puan ile yeterli düzeyde ve anlamlı korelasyona sahip olduğu, ölçek puanının katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine göre farklılaştığı ve ölçeğin geçerliğinin yeterli olduğu belirlendi. Ölçeğin Cronbach Alfa değeri ,866, CR değeri ,892 ve AVE değeri ,483 olarak bulundu. Ölçeğin birinci ve ikinci ölçümü sonucunda hesaplanan test-yeniden test korelasyon değerinin ,882 (p <0,001) olduğu görüldü. Ölçeğe ilişkin maddelerin madde-toplam korelasyon değerlerinin ,40'ın üzerinde ve alt-üst %27'lik grup analizi sonucunda üst-alt grup farkı için hesaplanan t değerlerinin anlamlı olduğu görüldü (p<0,05). İki boyut ve dokuz madde şeklinde geçerlik-güvenirliği yapılan Sağlık Sistemine Güvensizlik Ölçeği Türkçe versiyonunun geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlendi.
