Özgür ÖZMEN
Sağlık Akademisyenleri Dergisi - 2026;13(3):785-796
Giriş ve Amaç: Sağlık sistemleri, demografik yaşlanma, iş gücü açıkları, mali kısıtlar ve hızlanan teknolojik dönüşüm gibi yoğun baskılarla karşı karşıyadır. Bu makale, stratejik yönetim çerçevelerinin kurumsal dayanıklılığı ve uzun vadeli sürdürülebilirliği nasıl biçimlendirdiğini; Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS) ile Türk sağlık sisteminin karşılaştırmalı analizi aracılığıyla incelemektedir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada politika belgesi analizi ve tematik kurumsal karşılaştırmaya dayanan nitel karşılaştırmalı bir desen kullanılmıştır. Veriler; Dünya Sağlık Örgütü, OECD, NHS England, Türkiye Sağlık Bakanlığı, Dünya Bankası ve 2020-2026 dönemine ait hakemli yönetişim literatüründen elde edilmiştir. Yönetişim yapısı, finansman, iş gücü, dijitalleşme, kriz hazırlığı ve yapay zekâ yönetişimi olmak üzere altı analitik tema sistematik biçimde kodlanmıştır. Bulgular: NHS, eşitliği ve entegre bakımı ön plana alan vergi finansmanlı evrensel bir model olarak öne çıkarken; Türk sistemi, 2003 Sağlıkta Dönüşüm Programı'nın ardından hızlı altyapısal modernleşmeyle karakterize olan merkezi bir hibrit yapı sergilemektedir. Bu yapısal farklılıklara karşın her iki sistem de iş gücü açıkları, dijital yönetişim karmaşıklığı, demografik yaşlanma ve pandemi sonrası kurumsal baskı açısından giderek benzeşen zorluklarla yüzleşmektedir. Dijital dönüşüm ve yapay zekâ, yalnızca teknik yenilikler olarak değil; kurumsal planlamayı, kaynak dağılımını ve kriz koordinasyonunu yeniden şekillendiren birer yönetişim aracı olarak işlev görmektedir. Sonuç: Sürdürülebilir sağlık yönetişimi; eşitliği, operasyonel etkinliği, iş gücü dayanıklılığını ve mali sürdürülebilirliği dengeleyen, teknolojik açıdan entegre ancak etik açıdan düzenlenmiş sistemler gerektirmektedir. Uzun vadeli kurumsal sürdürülebilirliğin belirleyicisi olarak altyapı ölçeği değil; stratejik uyum kapasitesi öne çıkmaktadır.
