Neslişah GÜN, Melike Gizem KALAYCI, Rabia KUM GÜLER
Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi - 2026;37(2):98-105
Amaç: Motor imgeleme (MI), motor öğrenmeyi kolaylaştırmak ve performansı artırmak için fizyoterapi ve rehabilitasyonda kullanılır. Bilişsel faktörler ve merkezi sinir sistemi MI yeteneğini etkilerken, MI, vücut farkındalığı ve merkezi sinir ve duyu sistemlerini bütünleştiren eklem pozisyon duyusu arasındaki ilişki belirsizliğini korumaktadır. Bu çalışma, sağlıklı yetişkinlerde MI yeteneği, vücut farkındalığı ve eklem duyusu arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamıştır. Yöntem: Çalışmaya, Mini-Mental Durum Muayenesi puanı >24 olan 37 sağlıklı, sağ elini kullanan birey (20-40 yaş arası) dahil edilmiştir. Katılımcıların MI yetenekleri, Hareket İmgeleme Anketi-3 (MIQ-3), Hareket İmgeleme Canlılığı Anketi-2 (HİCA -2-T) ve Recognise(TM) kullanılarak değerlendirilmiştir. Vücut farkındalığı, Vücut Farkındalığı Anketi kullanılarak, eklem pozisyon duyusu ise açı tekrarlama testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Vücut farkındalığı ile baskın olmayan elin sol-sağ ayrım alt parametresi arasında negatif orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur (r=-0.343; p=0,037). Vücut farkındalığı ile MIQ-3 ve VMIQ-2'nin içsel, dışsal veya kinestetik imgeleme bileşenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulunmamıştır (p>0,05). Ayrıca, MI yeteneği ile eklem pozisyon duyusu arasında anlamlı bir korelasyon bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç: Sağlıklı bireylerde vücut farkındalığı arttıkça, baskın olmayan elin sol-sağ ayrım tepki süresi azalmaktadır. MI ve vücut farkındalığı karmaşık bilişsel, duyusal, motor ve davranışsal süreçleri içerdiğinden, çok boyutlu olarak ele alınmalıdır. Bu mekanizmaları tam olarak aydınlatmak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
