SERVET ÖZAYDIN, SELAHATTİN ERİKÇİ, FİKRİ KOCABALKAN, GÜNGÖR YILDIRIM, YAVUZ BAYKAL, KENAN SAĞLAM
Optimal Tıp Dergisi - 1994;7(4):146-152
Bu ön çalışma, hemokromatoz tanısı için açlık transferrin satürasyonunun etkinliğini belirlemek ve ülkemizdeki sağlıklı genç erkek populasyonda hemokromatoz oranı için anlamlı bir veri elde etmek amacıyla yapılmıştır. Açlık serum demir düzeyi-transferrin satürasyonu, açlık serum demir düzeyi-ferritin düzeyi, serum demir bağlama kapasitesi-ferritin düzeyi ve transferrin satürasyonu serum ferritin düzeyi arasında korelasyon olup olmadığı incelenmiştir.Bu amaçla, 19-42 yaşlan arasındaki 100 sağlıklı erkekte inisyal serum demir düzeyi ölçüldü. İnisyal serum demir düzeyi 150 µg/dl üzerinde bulunan 29 kişide sabah açlık serum demir düzeyi, serum demir bağlama kapasitesi ve serum ferritin düzeyi ölçüldü. Bu kişilerde açlık transferrin satürasyon değerleri hesaplandı.Sabah açlık serum demir düzeyi 10 kişide yüksek (150 µg/dl üzeri) bulundu (Tüm populasyonda binde 10). Serum demir bağlama kapasitesi iki kişide 400 µg/dl'nin üzerindeydi (%0.2). Transferrin satürasyon değeri 9650 ve üzerinde olan kişi sayısı 5 idi (tüm populasyonda binde 5). İki kişide 9662 ve üzeri idi (%0.2). Serum ferritin düzeyi hiçbir kişide yüksek bulunmadı (binde 1'den daha az). Serum ferritin düzeyleri yüksek bulunmadığı için karaciğer biyopsisine gerek duyulmadı. Çalışma sonuçlarına göre açlık serum demir düzeyi-serum ferritin düzeyi, serum demir bağlama kapasitesi-serum ferritin düzeyi ve transferin satürasyonu-serum ferritin düzeyi ve transferrin satürasyonu-serum ferritin düzeyi arasında korelasyon saptanmadı. Açlık serum demir düzeyi ve transferin satürasyonu arasında ise, oldukça anlamlı bir korelasyon (r=0.89930 olduğunu izledik. Çalıştığımız populasyonda hemokromatoz oranı için bir sonuç elde edemedik (binde l 'den daha az).Elde ettiğimiz sonuçlar benzer literatür çalışmalarıyla karşılaştırılmış ve tartışılmıştır.Sonuç olarak diyebiliriz ki, ülkemizde transferrin satürasyonu ve hemokromatoz açısından daha doğru bilgiler elde edebilmek için çalışma gruplarının çok daha genişletilmesi gerekir. HLA ve aile çalışmaları da herediter hemokromatoz için önemli bilgiler verecektir.
